Bronto Somohardjo laat DNA met Willem-Alexander ontdooien

Kemal Rijken – Met een openhartige en informele toespraak heeft Bronto Somohardjo (PL) voor ontspanning in de Nationale Assemblee gezorgd. Het DNA-lid was op eigen wijze direct, maar vriendelijk tegen koning Willem-Alexander en koningin Máxima, die het parlement in Paramaribo bezochten op de eerste dag van hun staatsbezoek aan Suriname.

Speciaal voor de gelegenheid was de plenaire zaal versierd in de kleuren van de Nederlandse en Surinaamse vlag. Voor de meeste DNA-leden leek het even wennen om koning Willem-Alexander in hun midden te hebben. De sfeer bij binnenkomst was niet gespannen, maar zeker ook niet ontspannen. De bijzondere vergadering werd ook bijgewoond door president Jennifer Simons en haar echtgenoot. Na de volksliederen volgde een korte toespraak van DNA-voorzitter Ashwin Adhin (NDP). Hij wees op de waarden van de democratie en noemde de koning en koningin vrienden van het Surinaamse volk.

Hierna nam Willem-Alexander het woord. ‘Wij zijn naar uw land gekomen met één verlangen, en dat is de relatie met u te intensiveren als gelijkwaardige partners. Partners met een gedeeld verleden van vierhonderd jaar. Vanzelfsprekend staan we stil bij de pijn van koloniale uitbuiting, slavernij en contractarbeid,’ aldus de vorst. ‘Velen van u hebben de indringende familieverhalen van grootouder op ouder op kind overgeleverd gekregen. Deze verhalen van uw voorouders zijn van wezenlijke betekenis voor u, en ook voor ons. Ze mogen nooit worden vergeten.’ Bekijk de toespraak hier:

De zeven fractievoorzitters waren vervolgens aan de beurt. Die van de drie grootste fracties hielden vrij formele, hartelijke redes. Los daarvan benadrukten ze allen de lastige situatie die veel Surinamers ervaren als ze Nederland willen bezoeken: het gedoe met de aanvraag van hun visum. Al jaren moeten ze bewijzen dat ze voldoende geld op hun bankrekening hebben staan, dat ze een Nederlandse sponsor hebben die garant staat en dat ze op tijd weer terugkeren naar huis. De NDP, VHP, NPS en ABOP stelden in hun redes dat dit probleem opgelost moet worden.

De stemming in de zaal leek nogal ijzig, totdat voorman Bronto Somohardjo van de Pertjahjah Luhur (PL) het woord kreeg. Hij koos ervoor om Willem-Alexander niet met ‘majesteit’ maar met ‘koning’ aan te spreken en openhartig te zijn. ‘Koning, ook ik was ooit Nederlander. Mijn familie moest tientallen jaren geleden vluchten naar Nederland. We hadden moeilijke tijden, politieke stormen, onzekerheid en mijn vader [Paul Somohardjo, KR] heeft het u ook niet makkelijk gemaakt,’ zei Somohardjo, doelend op onder andere de vecht- en schietpartij in de tv-uitzending van Karel van de Graaf.

‘Laat mij de koningin apart groeten, want een Zuid-Amerikaanse vrouw verdient extra aandacht en dat hebben wij, Surinaamse mannen, met u gemeen, koning. Een Zuid-Amerikaanse vrouw, ik weet niet of ik u moet feliciteren of succes moet wensen, maar in ieder geval staat u stevig in uw schoenen. En temperament aan de eettafel wanneer wij mannen weer een beetje dom hebben gedaan, is u niet vreemd, koning.’

Somohardjo kreeg er de lachers mee op zijn hand, maar wist met zijn toespraak ook de zaal te ontdooien. Hierna verliep de vergadering een stuk meer ontspannen. Na het vertrek van de koning zei de PL-leider tegen Waterkant over zijn optreden: ‘Ik praat meer uit het hart en gevoel, en ik ben niet zo van het protocollaire en de regels. Dat is belangrijk, maar ik ben ook een volksvertegenwoordiger. De boodschap was: Nederland heeft mij vroeger goed behandeld en we gaan nu met respect naar elkaar verder.’

‘En ik ben blij dat het ijs een beetje is gebroken,’ vervolgde Somohardjo. ‘Van belang is dat we ons als Surinamers als gelijke partners voelen. Ik wil ook benadrukken dat die oil en gas niet zaligmakend is, maar dat we daar goed mee om moeten gaan.’ Nederland is met vijftien bedrijven hier naartoe gekomen, aldus de politicus. ‘Wij moeten goed voorbereid business met ze doen, maar wel met open vizier. Laten we het niet als de afgelopen vijftig jaar doen. We zijn een nieuwe generatie en Suriname moet de potentie benutten die het in zich heeft.’

Voorafgaand aan de vergadering was gespeculeerd wat er zou gebeuren als Ronnie Brunswijk de hand van Willem-Alexander zou schudden. Maar ‘de koning’ ontmoette ander de koning niet. ‘Vele mensen proberen onenigheid te zaaien in de gemeenschap, maar dat is er niet van gekomen,’ zei Brunswijk tegen Waterkant. ‘Ik stoor me er niet aan en ben gewend aan al deze scenario’s en onwaardige verhaaltjes. Ik maak me niet druk.’ Hij vindt het niet jammer dat hij de hand van de koning niet heeft geschud. ‘Ik heb genoten van zijn bezoek. Toen ik een kleine jongen was, heeft zijn grootmoeder mijn geboortedorp bezocht en ook heb ik vroeger zijn moeder Beatrix in Suriname gezien.’

De eerste dag van het staatsbezoek van Willem-Alexander aan Suriname stond vooral in het teken van plichtplegingen, zoals het leggen van een krans bij het monument Mama Sranan. Het staatshoofd gaf ook samen met zijn Surinaamse collega een persverklaring af. In de middag bezochten ze het Gerechtshof en waren ze te gast bij de granmans en stamoudsten uit de binnenlanden. Ze accepteerden de excuses die de koning in 2023 heeft aangeboden voor het slavernijverleden en drongen aan op herstelbetalingen. Maar die komen er niet. Wel is er 66 miljoen euro beschikbaar voor projecten in Suriname in het kader van het herstelprogramma. President Simons wil dat Suriname bij de uitvoering ervan een leidende rol krijgt.