Nieuwe impuls voor herstelrecht: Suriname zet in op mediation in strafzaken

In november 2024 heeft Suriname een belangrijke stap gezet richting een humanere benadering van strafrecht. Veertien kandidaten in Paramaribo hebben een intensieve training afgerond en mogen zich nu mediators in strafzaken noemen.

Deze opleiding markeert een nieuw hoofdstuk in de Surinaamse rechtspraak, waarbij het Openbaar Ministerie (OM) inzet op herstelrecht. Dit houdt in dat slachtoffers en verdachten tijdens het strafproces met elkaar in gesprek kunnen gaan, met als doel wederzijds begrip, herstel van schade en afspraken voor de toekomst.

Masterclasses en behoefte aan verandering
De weg naar deze mijlpaal begon al eerder in 2024. In mei werden zes masterclasses georganiseerd voor 80 professionals uit verschillende domeinen, waaronder het OM, de advocatuur, de politie, en de diensten Justitiële Kinderbescherming (JKB) en Forensisch Maatschappelijke Zorg (FMZ).

Later in november sloten ook zes rechters zich aan om meer te leren over de kracht van mediation en herstelrecht. De masterclasses maakten duidelijk dat er een grote behoefte is aan verdere training en implementatie van dit proces in Suriname.

Internationale expertise
De opleiding tot mediator werd verzorgd door mr. Kim Roelofs en Rebecca Leeuwenberg, twee Nederlandse registermediators met uitgebreide ervaring in strafrechtelijke mediation. Daarnaast leverde mr. Rianne de Back, landelijk jeugdofficier van justitie in Nederland, een waardevolle bijdrage als gastdocent. Zij ondersteunt ook de oprichting van een Mediationbureau in Strafzaken in Suriname, dat als centraal loket zal fungeren voor zowel minderjarigen als volwassenen.

Herstelrecht in de praktijk
De kracht van mediation in strafzaken is niet nieuw: in Nederland wordt deze aanpak al sinds 2010 succesvol toegepast. Het biedt slachtoffers en verdachten de mogelijkheid om in een veilige omgeving met elkaar in gesprek te gaan. Hierbij kunnen zij vragen stellen, schadevergoeding bespreken en afspraken maken voor de toekomst. Uit onderzoek blijkt bovendien dat deelname aan mediation de kans op herhaling van strafbare feiten aanzienlijk verkleint.

Eerste zaak al van start
Op 29 november vond de eerste mediation plaats in Suriname. Het ging om een jeugdzaak waarin twee jongens van 16 jaar met elkaar in gesprek gingen over een conflict. De sessie werd begeleid door een opgeleide mediator, en de uitkomst werd vastgelegd in een overeenkomst. Deze wordt meegenomen in de verdere afhandeling van de zaak, zowel door het OM als de rechtbank.

Toekomstgerichte aanpak
Voor een kleine gemeenschap als Suriname, waar mensen elkaar vaak weer tegenkomen, is herstelrecht van groot belang. Het stelt betrokkenen in staat om het verleden achter zich te laten en de blik op de toekomst te richten. Mediation is een aanvulling op het strafrecht en geen vervanging ervan. De inzet van het Openbaar Ministerie is helder: bijdragen aan een veiliger samenleving waarin betrokkenen niet alleen gestraft worden, maar ook de kans krijgen om verantwoordelijkheid te nemen en schade te herstellen.

Met het Mediationbureau en de inzet van de nieuwe mediators is Suriname klaar om een moderne, empathische benadering van strafrecht te omarmen, met als doel niet alleen gerechtigheid, maar ook herstel en wederzijds begrip.