‘In Amsterdam verdiende bijna iedereen aan de kolonie Suriname’

18
De houten beeltenis met daarop het wapen van Amsterdam en van de Geoctrooieerde Sociëteit van Suriname, de koloniale onderneming die Suriname in de 17e en 18e eeuw exploiteerde. Deze stond vroeger op het paleis in Suriname maar werd in 2015 vervangen.

De Amsterdamse burgemeester Femke Halsema heeft vanmiddag een toespraak gehouden bij de herdenking van het Slavernijverleden in het Oosterpark. Ze ging daarbij in op de rol van Amsterdam tijdens de slavernij in de 18e eeuw en bood namens het stadsbestuur excuses aangeboden voor het slavernijverleden van de stad. In die tijd kwam 40% van de economische groei van de provincie Holland voort uit slavernij. En in Amsterdam verdiende bijna iedereen aan de kolonie Suriname, blijkt uit onderzoek.

De toespraak van Halsema:

In ons stadsarchief zijn notariële akten bewaard van rijke Amsterdamse bestuurders en kooplieden uit de 18e eeuw. Een paar jaar geleden werd mij daar een akte voorgelezen van een koopman die destijds op de terugweg van Suriname naar Nederland stierf. Dit had hij bij zich: ‘twee zilveren horloges, een blik chocolade, boeken, tafelkleden, een bed, en…een “swarte slaaven jongen”, met een rokbroek, een sjaaltje en een rood mutsje.

Als de misdaden te groot zijn, als zij nauwelijks te bevatten zijn in hun gruwelijkheid, kan een bijna terloops detail, een klein fragment de poort openen naar onze menselijkheid. Een naamloos jongetje met een rode muts, zonder ouders of familie, alleen en waarschijnlijk doodsbang.

Tegelijk kan geen fragment of detail de misdaad tegen de menselijkheid die de slavernij was verzachten. Tussen 1500 en 1880  vielen tenminste 12,5 miljoen mensen aan de trans-Atlantische slavenhandel ten prooi. Zij werden uit hun huizen gesleurd, families werden uiteengereten, hun vrijheid werd vermorzeld. Mensen werden beroofd van hun familienamen, van hun geschiedenis, hun identiteit. Zij werden vernederd, geslagen, vermoord.

Hoeveel tot slaafgemaakten het leven lieten door uitputting en geweld weten wij niet. Wel weten we dat ongeveer 2 miljoen mensen die in Afrika werden ingescheept de reis niet overleefden.

De provincie Holland was een grote speler in de handel en uitbuiting van slaafgemaakten. In de 18e eeuw kwam 40% van de economische groei voort uit slavernij. En in Amsterdam verdiende bijna iedereen aan de kolonie Suriname. Het stadsbestuur, dat mede-eigenaar en bestuurder van de kolonie was, voorop. Bovendien, als economische grootmacht hadden stadsregenten zitting in het bestuur van de West-Indische en de Verenigde Oost-Indische compagnie. Kooplieden bevoeren de zeeën, verhandelden specerijen even gemakkelijk als tot slaafgemaakte mensen. De schepen in de havens, de pakhuizen lagen vol met goederen van ver. Grachtenhuizen werden rijk versierd, in de gevels werd het trotse bezit van bestuurders en kooplieden gemetseld, op portretten, schutterstukken en stadsgezichten werd de macht geëtaleerd.

Deze geschiedenis heeft een erfenis achtergelaten in onze stad. Groots en zichtbaar in de historische grachtengordel en de rijkdom van kunst. Veel minder zichtbaar – en lange tijd genegeerd – in de uitbuiting toen en de ongelijkheid van nu.

De stadsbestuurders en regenten die destijds uit winstbejag en machtshonger deelnamen aan de handel in tot slaafgemaakten, verankerden daarmee ook een systeem van onderdrukking op basis van huidskleur en ras.

Het verleden waaruit onze stad ook nu nog haar onmiskenbare handelsgeest put is dan ook ondeelbaar met het hardnekkige en nog altijd woekerende racisme.

Langzamerhand wordt onze geschiedschrijving, het zicht op onze erfenis, meer compleet. Dat danken wij aan de velen die in slavernij leefden – en aan hun kinderen en kinds-kinderen – die weigerden om alleen slachtoffer te zijn. Die zich niet lieten breken, die verzet pleegden. Het zijn de helden van toen: Baron, Boni, Joli Coeur, Tula. Toen en nu zijn mensen altijd in verzet geweest – in west, in oost en hier. Met moed en vastberadenheid hebben zij hun stemmen gebruikt, luider en luider, zijn zij nooit verstomd, tot dat zij werkelijk werden gehoord.

En onder hen de vele wetenschappers, activisten, kunstenaars die in de archieven, in musea, in voorstellingen achterstallig onderhoud aan de collectieve herinnering van onze stad hebben gepleegd.

Dat werk is niet af, maar het is nu tijd voor het stadsbestuur om conclusies te trekken. Het is tijd om het grote onrecht van de koloniale slavernij te metselen in de identiteit van onze stad. Met een ruimhartige en onvoorwaardelijke erkenning. Omdat wij een overheid willen zijn van diegenen bij wie het verleden pijn doet en de doorwerking van dat verleden een last is. Een overheid voor alle Amsterdammers.

In 2019 nam de meerderheid van onze gemeenteraad het initiatief om de Amsterdamse betrokkenheid bij de commerciële koloniale slavernij te onderzoeken. Dat onderzoek toont aan dat die betrokkenheid vanaf het eind van de zestiende eeuw tot ver in de negentiende eeuw direct, wereldwijd, grootschalig, veelzijdig en langdurig was.

Geen enkele nu levende Amsterdammer heeft schuld aan het verleden.

Als bestuur nemen wij wel onze verantwoordelijkheid hiervoor. Dit stadsbestuur staat in een ononderbroken lijn met het bestuur van haar voorgangers.

Ook met die regenten en burgemeesters, wier handelen wij verafschuwen. Wij streven naar een rechtvaardige omgang met onze geschiedenis. Verzoening, rond een gedeeld verleden maakt ruimte voor een gezamenlijke toekomst.

Voor de actieve betrokkenheid van het Amsterdamse stadsbestuur bij het commerciële systeem van koloniale slavernij en de wereldwijde handel in tot slaafgemaakten bied ik, namens het college van burgemeester en wethouders, excuses aan.

1 juli 2021, Femke Halsema – Burgemeester van Amsterdam.

Bekijk ook:

18 REACTIES

  1. Dat hebben ze ons niet op school geleerd Wat ze ons geleerd hebben is dat Baron Bonnie en Cholycuer rovers waren En er veel meer wat wij niet weten Over de Holocaust zijn er wel documentaires maar jammer niet over de slavernij Ik ben naar Ghana geweest Cape coast en Molina daar krijg je kippevel


    Maak melding

  2. ‘In Amsterdam verdiende bijna iedereen aan de kolonie Suriname’.

    Dat klopt helemaal. En er zijn nog meer steden.

    @Koos 1 juli 2021 At 21:09
    Excuses?
    Wanneer de Papoea’s uit Nieuw-Guinea, je lekker hebben opgegeten.


    Maak melding

  3. De tekst schrijver van Halsema bekijkt het wel heel erg opportunistisch.
    Slavernij is mensonterend en vreselijk. Mensen als julle er tegen zijn doe dan aub u smartphones weg en koop geen goedkope textiel meer.

    Boni was net als JP Coen geen echt fijn iemand die z’n eigen mensen ook terroriseerde en uit roeide (dagboek van Stedman) en vreselijke dingen liet doen en ondergaan
    Een recent promotie onderzoek gaf aan dat in de hoogtij dagen van Suriname 5% van de economie uit Suriname afkomstig was. Alleen dat Suriname was 3 tot 4 maal groter dam het huidige en in de handel was ook suiker uit de Franse Caraïbische gebieden mee genomen.

    Niemand vraagt zich af hoe handjes vol blanken die stierven als ratten op de Afrikaanse kusten op lugubere wijze de slaven in schepen wisten te krijgen en deze bevoorraden zodat er nog 5 op de 6 de andere kant haalden.
    Pas decennia geleden is slavernij in West Afrika verdwenen. In de CD reeks van Roue Verveer en Daphne Bunschotten ervoer Roue in West Afrika in Koninklijke nederzettingen nog steeds onvrijheiden en bij bomen der tranen hoorde hij dat er nog steeds Afrikanen zijn die het maar wat vervelend vinden dat de slavernij afgelopen is.

    Beste mensen de tijd en plaats op de wereld maken uit hoe het genuanceerd of hoe ingewikkeld het is .
    Er wordt veel gesproken zonder veel te weten. Tijd voor goed onderzoek en geschiedschrijving vanuit alle invalshoeken en niet vanuit het oogpunt van de bovenliggende partij.

    Ik krijg steeds meer het gevoel dat we te weinig weten voor een eerlijk beeld. Er is helaas onvoldoende ruimte voor nuance en beschouwing


    Maak melding

  4. Gadafi had zijn excuses aangeboden voor de betrokkenheid van Libië aan de slavenhandel, tijdens het bezoek van Louis Farakhan, the black moslim uit Amerika.


    Maak melding

  5. @Koos 1 juli 2021 At 21:09
    Hoeveel hebben afrikaanse stammen verdiend aan slavernij ? Wanneer gaan zij hun excuses aanbieden ?
    ===============

    Irrelevant. Het gaat niet om wat anderen doen. Gaat om wat jezelf doet.


    Maak melding

  6. Excuses zijn niet echt nodig, wel een krachtige veroordeling van elke vorm van slavernij van vroeger, nu en in de toekomst.
    Salvernij = Dwang. Tegenwoordig dwingt de regering mensen (via allerlei instellingen en instanties zoals restaurants en pretparken) om slecht geteste potentieel zeer gevaarlijke vaccins tegen corona te nemen. Dit is ook slavernij. Ook dit moet krachtig veroordeeld worden.


    Maak melding

  7. Is toch logisch dat veel mensen profiteerden van de slavernij in die tijd. Het was toen legaal en algemeen geaccepteerd. Banken en Assurantiekantoren verdienden er ook grof geld aan.
    Dat is niet iets waar je versteld van moet staan.

    De cacao handel drijft vandaag de dag nog steeds op slavernij. Wie profiteren daarvan? Multinationals als Nestlé en de aandeelhouders…


    Maak melding

  8. =========
    WAT 2 juli 2021 At 01:04
    hkf jij bent ook mede schuldig zeker als je in Nederland woont dus …………
    =========

    Mensen maken zich nog steeds schuldig aan slavernij. Dus ik weet niet waar je op doelt…

    The Global Slavery Index (2018) estimated that roughly 40.3 million individuals are currently caught in modern slavery, with 71% of those being female, and 1 in 4 being children. Bron: wikipedia

    While over a hundred countries still have slavery, six countries have significantly high numbers:
    India (18.4 million)
    China (3.4 million)
    Pakistan (2.1 million)
    Bangladesh (1.5 million)
    Uzbekistan (1.2 million)
    North Korea (1.1 million)

    India has the highest number of slaves in the world at 18.4 million slaves. This number is higher than the Netherlands’ population and is approximately 1.4% of India’s entire population. All forms of modern slavery exist in India, including forced child labor, forced marriage, commercial sexual exploitation, bonded labor, and forced recruitment into non-state armed groups.

    Bron: worldpopulationreview.com


    Maak melding

  9. @roblesss
    ” Gaat om wat jezelf doet.”

    niets, zoals heel veel mensen.
    ik heb part noch deel eraan
    dus richt je gezeur maar lekker ergens anders op


    Maak melding

  10. hkf , makkelijk eventjes googleen en pats jij ziet direct nog in welke landen nog slavernij is , dus oelewapper met al die landen was je baasje bouta bevriend he , en hebben hem als een baksteen latenvallen toen hij de verkiezingen van 2020 heeft verloren , maar goed ook , want als die bouta weer president was geworden waren wij allemaal hier in Suriname nu slaven geweest van de chinezen


    Maak melding

  11. Volgens mij ben je gewoon fan van Bouta. De hele dag zit je zeker je pkin bakba te trekken op z’n foto’s 😂😂😂😂😂😂😂😂😂


    Maak melding

  12. Koning Willem alexander is in Indonesie geweest en daar persoonlyk zyn excusse uitgesproken van het geen daar heefd plaats gevonden, de nederlandse staat zit nu achter de russen aan om een nederlands toestel dat is neergeschoten ,waar van uitgegaan wordt dat de russen daar schuldig aan zyn, en eisen genoeg doening, maar een excusse aan hun deel van de slaveny valt hun tezwaar en men probeert van alles omdat niet tedoen, men ontkent zelfs het bestaan van INHEEMSEN voor hun komst in SURINAME


    Maak melding

  13. De afschaffing van de slavernij was in 1863 wereldwijd een feit, echter Nederland is nog ruim 40 jaar doorgegaan. Er wordt gesteld dat de slaven contractarbeiders werden. Ik vraag me af of dit ook in de archieven staat, want de eerste echte contractarbeiders kwamen pas in 1903 in Suriname. Er moet destijds druk op Nederland zijn uitgeoefend om een einde te maken aan de mensonterende taferelen op de plantages. Op de koffie, thee, katoen en andere producten werd grof geld verdient. Dat moet de reden zijn geweest om naar India te varen om contractarbeiders te recruteren voor het werk op de plantages. Alle info over de slavernij staat in het nationaal archief. Een groot gedeelte daarvan is geheim en dat zal altijd zo blijven. Immers, Nederland schaamt zich over haar slavernijverleden omdat een misdaad is tegen de menselijkheid.


    Maak melding

  14. @Boesskowtoe,

    De eerste contractarbeiders kwamen reeds in 1873 aan in Suriname. Dat waren de Brits-Indiërs. In 1916 kwam een eind aan die migratie uit het voormalige Brits-Indië.
    Mahatma Gandhi en andere Indiase nationalisten waren het niet eens met de behandeling die de Indiase contractarbeiders kregen en hadden Engeland onder druk gezet daar een eind aan te maken.


    Maak melding

  15. Waarover wordt er eigenlijk gediscussieerd????
    Gaat het over de Surinaamse slavernij, de Afrikaanse slavernij of slavernij in het algemeen. Leer eerst onderscheidt maken alvorens je te mengen in de discussie.
    Afro Surinamers hebben het over de SURINAAMSE slavernij niet slavernij in het algemeen. Surinaamse nazaten zijn geen Afrikaners. Onze voorouders hebben in slavernij geleefd onder kolonisten, dit onder Nederlands gezag van toen.
    Dus kondre mang als je mee wilt praten heb het alleen over de Surinaamse slavernij, daarin zijn wij partij, niet over de slavernij wereldwijd.
    Dat er elders ook slavernij was, bijvoorbeeld in de VS, op de Ned. Antillen of in Afrika is allemaal waar, maar daar gaat deze discussie niet over. De Afro Surinamers zijn in discussie met Nederland over de slavernij in Suriname toen. Daarover gaat deze discussie.
    Iedereen hier op WKT bedoelt de Surinaamse slavernij, maar de meeste argumenten slaan op slavernij in het algemeen. Dus irrelevant voor deze discussie.
    Willen jullie discussiëren over de slavernij over het algemeen zoek dan een ander site op.
    In Suriname discussiëren wij ook niet over de WO2, hoe Europeanen dit hebben ervaren.


    Maak melding

  16. Blanke hollandse ratten roofdieren zijn dol op stelen en verbergen etc o wee als je van blanke van hen steelt dan is de geest duivel uit de hel ontsnapt. @wat heeft walter bouterse vermoord met zijn eeuwig haat op WTKN laat hem zich kapot schamen hij valt de hong man lastig triest is hij.


    Maak melding

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Please enter your comment!
Please enter your name here

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.