Mofoyari

12

Iwan BraveDoor Iwan Brave – Kerstnacht en rond het vriespunt. Ik draai gewoon dienst op de taxi en moet voorkomen ergens diep in Amsterdam-Zuidoost. Een Surinaamse jongeman stapt in. “Hofgeest”, antwoordt hij als ik hem vraag waar heen. “Dat klinkt als een koninklijke bakru”, zeg ik schertsend. Hij lacht en gaat dan direct op serieuze toon over: “Die dingen bestaan echt hoor; er zijn heel wat bakru’s en yorka’s in de Bijlmer. Dat komt door al die mensen die zich bij het water wassen en al hun flessen en andere spullen laten liggen.” Hij kan het weten, want hij speelt regelmatig mee in de kawinaband van zijn vader bij het begeleiden van wintiprey’s.

De jongeman vertelt ook hoe zijn vader een keer op de hielen werd gezeten door een yorka. “Ik was toen een kleine jongen. Mijn vader kon net op tijd naar binnen rennen, maar die yorka had een hele barst in die voordeur getrapt. Ook in het Amsterdamse Bos worden heel wat bakru’s aan de bomen gespijkerd”, eindigt hij stellig. Als we in de buurt van zijn flat komen, gaan we onder een donkere brede viaduct door, waar volgens hem zich ook geregeld kwade geesten ophouden.

Het is mofoyari – jaarwisseling. Dan is het volgens onze Afrikaanse overleveringen hét moment van spiritueel getijde. Grote en kleine vissen kunnen nog worden verzwolgen. Ook ik heb van huis meegekregen dat je je daarom gedeisd moet houden en niet nog op de valreep onnodige en gevaarlijke risico’s moet nemen. Ik vraag me af of daarom al die Surinaamse en Ghanese snorders – illegale taxichauffeur – in geen wegen en velden te bekennen zijn. Want normaal is er voor legale taxi’s in Amsterdam-Zuidoost geen droog brood te verdienen, maar op deze kerstnacht lijk ik maar niet uit Zuidoost te kunnen geraken. Ik heb nu vanavond hier al meer ritten gemaakt dan in het gehele afgelopen half jaar.

Het is altijd moeilijk uit maken wat nu wel of geen bijgeloof is. Tegelijkertijd waarschuwt de bijbel uitdrukkelijk tegen ‘spiritisme’ en het dienen van ‘afgoden’. Dus ‘bijgeloof’ kunnen we niet zonder meer wegschuiven als ‘onzin’. Het wemelt immers van kwade krachten om ons heen, die nog op de valreep van het jaar op zoek zijn naar slachtoffers. Toen ik enkele dagen geleden – eveneens tijdens een nachtrit – naar Hilversum reed, kwam ik op de snelweg terecht in een dichte mist. Op de terugweg naar Amsterdam had ik ook nog eens de pech dat mijn navigatiesysteem mij volgens de ‘kortste route’ via een provinciale N-route terugloodste. Het in mist en duister gehulde polderlandschap deed mij denken aan de bloedstollende horrorklassieker ‘The Fog’. Mofoyari in gedachte maakte ik uiterst behoedzaam mijn gang terug.

Als we bij Hofgeest zijn aankomen, geeft de Surinaamse jongeman aan dat ik “naar beneden” moet rijden. Op het punt waar het donkere weggetje dood loopt, hangt in een boom aan een hanger een vaaloranje hemd met lange, aan het uiteinde gerafelde mouwen. “Zo, ze zijn hier ook aardig bezig”, zeg ik wederom schertsend. De jongen kijkt mij licht triomfantelijk aan. “Ik heb je toch gezegd.” Na het afrekenen verdwijnt hij in de duisternis. Terwijl ik mijn rittenkaart bijwerk, zie ik in mijn ooghoek het hemd bewegen; alsof het steeds om mijn aandacht vraagt. Ineens realiseer ik mij mijn kwetsbare situatie met betrekking tot een roofoverval. Ik druk op de knop van de centrale vergrendeling en rij weer snel naar de bovenwereld.

Als ik de viaduct nader, ontwaar ik de contouren van een oude dame, type Surinaamse moesje, met in elk hand een volbepakte boodschappentas. Of is het een leba?! Ze wiebelt met een van de tassen, ten teken dat ik moet stoppen. Hoewel ze nog vrijwel verhuld is in de schaduw van de nacht, meen ik de intensiteit van ogen te voelen. Terwijl mijn ratio zegt: ‘je laat niet een oud vrouwtje in de vrieskou staan’, drukt mijn voet als een onwillige spier het gaspedaal verder in. Als ik de (vermeende) vrouw passeer, zie ik haar lippen verontwaardigd tuiten. Op basis van liplezen: “Yu moerskont!” Maar het zou net zo goed kunnen zijn: “Mi mis’ yu!” waardoor mijn voet nog meer het gaspedaal indrukt en ik op hoge snelheid onder de viaduct vandaan kom. Als ik daarna in mijn achteruitkijkspiegel kijk, zie ik een helle zilveren flits. Shit, het was een boetebakru van Rijkswaterstaat! Ik wens u allen een flitsender 2009 toe.

Iwan Brave

- Advertentie -

12 REACTIES

  1. Lekker om ondanks de alledaagse beslommeringen die deze tijd van t jaar met zich meebrengt een stukje onvervalst Sranan torie te lezen.
    Ook aan jou en je dierbaren een gezegend en gezond 2009 toegewenst Iwan, met minder flitsen.

  2. Dit stukje was zo goed verwoord… Af en toe zweef ik ook tussen die werelden.Is ook niet gek!!! Ben op koud grond geboren, ma’mi brudu waran’!
    En bedankt voor het leesplezier. Je stijl is goed voor boeken, tenzij die er al zijn, en ik ze gewoon nog niet ken… Dat kan ook nog.. hihihi

    Nou, stay blessed

  3. “Op basis van liplezen: “Yu moerskont!” Maar het zou net zo goed kunnen zijn: “Mi mis’ yu!” waardoor mijn voet nog meer het gaspedaal indrukt en ik op hoge snelheid onder de viaduct vandaan kom. Als ik daarna in mijn achteruitkijkspiegel kijk, zie ik een helle zilveren flits. Shit, het was een boetebakru van Rijkswaterstaat!”

    HAHAHAH, jij moet echt een boek gaan schrijven, want ik zie talent.

  4. Dag Iwan, ik wist niet eens dat je op de taxi reed!
    Heel gelukkig nieuw jaar en mail me eens!
    Brasa
    Leonoor

  5. Hey Brave,
    mooi stukkie.
    Ik begrijp alleen niet waarom het speciaal aan ’t eind van het jaar zou moeten zijn dat Boze geesten extra willen toeslaan. Dan geven ze ons eigenlijk de gelegenheid extra op ons hoede te zijn.

    Goed 2009

  6. Hoi Iwan,

    Ken u niet persoonlijk,maar ik heb me scheel gelachen! Geweldig, mocht er ooit een verzamelboek van uw colums verschijnen, ben ik de eerste die het koop! En voor Raoul, antwoord op je vraag, juist rond deze tijd komen de “boze geesten” te voorschijn om slachtoffers te zoeken, omdat de meeste bonoeman’s zgn. aan het “vasten” zijn. Mocht je door een yorka gepakt worden, moet je helaas wachten tot na de vastenperiode (van horen zeggen hoor, dus hou me ten goede). In ieder geval Iwan, drive save and may God bless all of you and a happy NEW YEAR.

  7. Een Ludieke maar zekerwel een onvervalste Switi sranang torie.Heb zeer genoten van dit stukje,terwijl ik deze woorden intoets bulder ik nog na van het lachen.
    WANG SWITI OWROEYARI EN ALL THE BEST IN 2009,IWAN!!!!And keep up the good writing.

  8. Ai boy Iwan,

    Het is weer een lange tijd geleden dat ik van een yorka-tori heb genoten. Ik kan me herinneren als klein jongen, toen er nog geen tv in Suriname was, op radio Apintie deze tori kon luisteren —wat een geweldige tijd
    Ding jari vree gwe snel!

    Nuf respect

    Rudy Ghal

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Please enter your comment!
Please enter your name here

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.