Home Ingezonden 8 december-herdenking

8 december-herdenking

13

‘In 2010 autoritaire restauratie voorkomen’

Speech van Theo Para op de 8 december-herdenking in de Mozes en Aäron Kerk te Amsterdam.

Waarde nabestaanden, leden van de Tweede Kamer, vertegenwoordigers van de Republiek Suriname, dames en heren,

In haar documentaire over de worsteling van Suriname met zijn dictatoriale verleden, vroeg Babette Niemel aan politicus Henk Herrenberg of hij zijn voorman Bouterse ooit had gevraagd naar wat er werkelijk gebeurd was op 8 december 1982. Hij antwoordde ontkennend. Hij vond het niet nodig. Voor Herrenberg waren de misdrijven een kwestie van revolutie en contrarevolutie. Of zijn Baas zich had schuldig gemaakt aan massamoord, was voor hem niet relevant. Niet gedrag, maar macht bepaalde het gelijk van zijn Leider. Niet de feiten, maar de Leider vormde de bron van de waarheid. Daarom ook kon Herrenberg zonder ethisch ongemak onder het vaandel van ‘op de vlucht neergeschoten’ toen figureren als ‘informateur’ van de regering van de decembermoorden.

Anders ging het met journaliste Chandra van Binnendijk, ook propagandist van de dictatuur. In de dit jaar verschenen verzamelbundel over de Surinaamse persgeschiedenis – ‘ K’ranti !’ – deed zij een poging tot verantwoording van haar deelname aan het regime, ondanks de moorden. Dit is wat zij schreef :

‘ De eerste reactie is ontsteltenis en afschuw. Dat er een harde confrontatie zat aan te komen, was duidelijk. Maar dit is geen oplossing en kan nooit goed worden gevonden. Deze harde militaire aanpak van het politieke probleem zorgt voor heftige twijfels bij en heftige discussies tussen progressieve journalisten: moeten we stoppen of zullen we doorgaan? Een uiterst pijnlijk dilemma. Als je stopt en daarmee dus het zinkende schip verlaat, zou dat dan niet een uitermate laffe houding zijn? Het betekent de zaak van de revolutie in de steek laten; de idealen loslaten waarmee je met hart en ziel jarenlang verbonden bent geweest; kameraden de rug toekeren. De militairen hebben in deze crisis een oplossingsmodel toegepast dat absoluut niet strookt met onze opvattingen. Maar je in een noodsituatie uit morele verontwaardiging omdraaien en weglopen, heeft voor velen van ons toch het beeld van een zinkend schip verlaten. Dat kun je niet doen. Dus blijven we aan boord. Met alle verwijten van collaboratie met moordenaars.’ (K’ranti!, De Surinaamse pers 1774-2008, 2008, pag. 205/206).

In tegenstelling tot Herrenberg, herkent en erkent Van Binnendijk een moreel dilemma. Echter, zij deinst ervoor terug het dilemma te onderzoeken, bevangen als zij is door de emotie van subassertief loyalisme. In haar emotie klinkt niet de echo van de journalistieke mores, die wortelt in onafhankelijkheid, maar de paniek van de partijganger. Emotie kent een zogeheten refractaire periode, waarin wij niet toegankelijk zijn voor feiten en meningen die de betreffende emotie tegenspreken. Van Binnendijk is er niet in geslaagd aan die refractaire periode te ontsnappen. Daarom lezen wij bij haar slechts een eenzijdig, sentimenteel redeneren tegen de optie van de riskante, maar consistente stellingname tegen de moorden. Moorden, waarbij ook vijf collega-journalisten het slachtoffer werden, omdat zij de ‘contrarevolutionaire misdaad’ hadden begaan hun vak uit te oefenen.

Een geloofwaardige verantwoording vraagt om het expliciet maken van de normen en waarden waaraan de gedragsopties worden getoetst. Het vraagt om het zichtbaar maken van de wijze waarop ook de belangen en gevoelens van anderen, bijvoorbeeld de slachtoffers en de nabestaanden, zijn meegewogen. Dat heeft van Binnendijk nagelaten. Anders zou ze de 8 decemberrepressie niet duiden als‘confrontatie’. De krachtsverhoudingen waren daarvoor te asymmetrisch. Een tot de tanden gewapende, kwaadaardige, Gideonsbende schoot zonder vorm van proces vijftien ongewapende critici dood, dat heet geen confrontatie mevrouw Van Binnendijk, maar een massaslachting. Wie enig mededogen heeft met de nabestaanden ziet in zo een slachting geen ‘oplossingsmodel’. Wie zicht heeft op de belangen en eer van de militaire professie, maakt onderscheid tussen een harde militaire aanpak en misdrijven tegen de menselijkheid. 8 December 1982 was niet in lijn met de gedragscode van de militair, maar met die van de sociopathische crimineel!

Herrenberg en Van Binnendijk demonstreerden een ethisch analfabetisme, dat we ook terugvinden bij Irvin Kanhai, de advocaat van hoofdverdachte D.D.B., Die is erin geslaagd met zijn wrakingszucht de voortgang van de inhoudelijke behandeling van de 8 decemberstrafzaak ernstig te stagneren. Hoewel het Hof van Justitie nu daar korte metten mee heeft gemaakt, wil ik daar toch wat over zeggen. De functie van advocaat is onmisbaar voor het rechtssysteem. Onafhankelijkheid van advocaten jegens staat, rechters én cliënt vormt de basisvoorwaarde voor de advocatuur. In een geciviliseerde samenleving leidt de verdediging van de cliënt door zijn advocaat, niet tot identificatie van de advocaat met de belangen van cliënt. Een advocaat die zijn onafhankelijkheid jegens zijn cliënt verkwanseld, door zich tot verlengstuk van zijn cliënt te maken, brengt dan ook schade aan de goede naam van zijn professie.

Freddy Kruisland, advocaat van de nabestaanden, heeft op radio ABC, Kanhai kritisch herinnerd aan de gedragregels van de advocatuur, en het onethisch genoemd als een advocaat het rechtsbeloop ondermijnt. Maar Kanhai doet meer, hij voert de politieke leuzen van zijn cliënt, door te pleitten voor stopzetting van het strafproces en vervanging daarvan door een ‘waarheidscommissie’. ‘We moeten niet tegenover elkaar zitten, maar naast elkaar en samen kijken hoe we het in de toekomst kunnen voorkomen.’ Kanhai heeft kennelijk niet door dat die drogredenering de afschaffing van het strafrecht impliceert. Maar hij neemt deze risico’s voor zijn professioneel imago, omdat hij met zijn cliënt, zijn eigen politieke biografie verdedigt, zijn PALU was immers de grote politieke profiteur van de decembermoorden. Wat onze advocaat in de rechtszaal beoogt, streeft het nieuwe monsterverbond van de partijen van de 8 decemberverdachten, in de politiek na, sabotage van de onafhankelijke rechtsgang en continuering van de cultuur van straffeloosheid in Suriname.

Beste aanwezigen,

Gerard Spong vertelde tijdens een van de vorige herdenkingen het verhaal van een jonge militair die was aangewezen voor het executiepeloton, maar weigerde daaraan deel te nemen. Het verhaal heeft mij al die tijd bezig gehouden. Ik sprak er met enkele Surinaamse oud-legerofficieren over en allen verzekerden mij dat zo een daad uitermate heldhaftig was, omdat, zeker binnen de beklemmende context in het Fort Zeelandia, de dood erop kon volgen. Die jongeman, tot nu toe publiek, zonder naam, kreeg klappen voor zijn daad en werd afgevoerd. Hij koos er later voor als chauffeur bij de ambulance te gaan werken. Wij moeten een manier vinden om dit verhaal aan elke Surinamer te vertellen, de jongeren in het bijzonder. Want dit zijn de voorbeelden die de hoop op een betere toekomst in zich dragen. Niet buigen voor de barbarij, maar trouw blijven aan de menselijke waardigheid. Weigeren te leven in de leugen, vasthouden aan wat we in ons volkslied bezingen: ‘Recht en waarheid maken vrij!’

Dat is ook de opdracht die de vijftien slachtoffers van 8 december 1982, ons nalieten. En ik moet u zeggen, de standvastigheid en assertiviteit van minister Chandrikapersad Santhoki van Justitie en Politie, midden in het spervuur van laster, smaad en dreigementen, laat er geen misverstand over bestaan: hij heeft die opdracht opgepakt! En niet hij alleen, ook de mensenrechtenactivisten en democratische krachten in Suriname hebben die opdracht tot de hunne gemaakt. Dank zij hun inspanningen werd Suriname dit jaar partij bij het Statuut van Rome. De internationale rechtsbescherming van het Internationaal Strafhof, tegen misdrijven tegen de menselijkheid, oorlogsmisdaden en genocide, zal ook voor de Surinaamse bevolking gelden.

Beste mensen,

Niet eerder in de post-dictatoriale periode heeft Suriname 8 jaren aaneen – onder een democratische regering geleefd. De vooruitgang op financieel en economisch gebied is door het IMF en andere internationale organisaties geobjectiveerd. Het land heeft weer een stabiele munt. De bedrijvigheid en sfeer in het land zijn aanzienlijk genormaliseerd. Suriname is een favoriete bestemming van Nederlandse stagiaires. Het internationaal imago van Suriname en de internationale samenwerking zijn dramatisch verbeterd. De rechtsstaat is sterker geworden, getuige ook de voortgang van het 8 decemberproces. Echter, op terreinen als deugdelijk bestuur, corruptie- en armoedebestrijding liggen nog grote uitdagingen, een groot deel van de bevolking leeft onder de armoedegrens. Het is zaak, met name ook in 2010, dat de pluriforme democratische en mensenrechtenbeweging in en buiten Suriname het gemeenschappelijke belang van de integriteit van de politieke macht voor ogen blijft houden, opdat de sociaal-economische en rechtsstatelijke vooruitgang kan worden geconsolideerd en uitgebouwd, terwijl de autoritaire restauratie wordt voorkomen.

Ik dank u voor uw aandacht.

13 REACTIES

  1. DU
    @meneer para ik dank u voor dit heel duidelijk speech . laten we met zijn allen hopen dat het recht zal zegevieren en hopen dat de gene die leven in een utopische droom wakker zullen worden.
  2. Surinamer
    Duffe Geloof jij nog echt in een berechting ! Het is al een voor twaalf 2010 staat voor de deur . IBB
  3. DU
    in nederland word iedere jaar de bevrijdingsdag en de dode herdenking herdacht .ik vind het een goede zaak dat wij herdenken wat er 26 jaren geleden in ons onschuldige suriname is gebeurd.
  4. Pinto
    Duke, De Surinaamse realiteit is een heel andere. Blijf vooral hopen dat er geen gaatje komt in je blaasje. Jou lieve hartje zou wel eens vergald kunnen raken. Take it easy before easy takes you.
  5. Prema
    De decembermoorden hebben 26 jaar geleden plaatsgevonden. Dat is voor de geschiedenis relatief kort. De slavernij is in Suriname in 1863 afgeschaft en dat is nu 145 jaar geleden. Elk jaar wordt dat op uitbundige wijze herdacht, terwijl de slaven wreed zijn behandeld en hebben moeten vechten voor hun vrijheid. Waarom mogen dan de nabestaanden van de slachtoffers van de decembermoorden hun dierbaren dan niet elk jaar opnieuw herdenken? Zijn deze overledenen ook niet op een wrede vermoord? De nabestaanden herdenken hun dierbaren op gepaste wijze. Ik zou dus wat de herdenking van de afschaffing van de slavernij betreft ook kunnen stellen: elk jaar weer hetzelfde verhaal.
  6. DU
    het is niet de surinaamse realiteit dat anders, het is jou realiteit en egoisme dat anders is want als je kritiek hebt op mensen die hun dierbaren herdenken omdat jou politieke kleur anders is, dan leef jij volgens mijn in een droom een utopische droom.deze slachtoffers kwamen op voor jou en mijn rechten en hebben dat met hun leven moeten bekopen omdat de man die jij aanbid en vandaag de grooste democraat uithangd in suriname geen tegen spraak wil hebben omdat zijn wil de wet is en de zelfde recht wat hij deze intellectuele surinamers heeft ontnomen misbruikt hij om uit de gevangenis te blijven . over realiteit gesproken jij leeft naast de realiteit pinto haal die oogkleppen nou eens een keer af .de realiteit is dat in deze nieuwe wereld orde er geen plaats meer is voor brutale dictators realiteit is dat ze waar dan ook worden berecht internationaal of nationaal charles taylor is daar het bewijs van en bouterse zal ook in dat rijtje voorkomen en mugabe.
  7. DU
    ik vraag mij af of sommige mensen weten wat realiteit betekend, of leven zijn in hun eigen waan en realiteit,als jij mensen het recht ontneemt om te demonstreren en het recht ontneemt om te leven en sterker nog je vermoord ze omdat zij voor de democratie zijn dan ben jij naar mijn menig een barbaar en slager. en nog heb jij mensen hier op deze forum die kritiek hebben op de gene die iedere jaar hun dierbare herdenken luister mie boi laat jou echt nakijken want er klopt iets niet met de mensen die dromen of zijn blijven steken in hun revolutie verleden de realteit is dat alleen de franse revolutie heeft gewerkt en nergens in de wereld is een land vooruit gekomen door een militaire staats greep of zogenaamde revolutie jij leeft in een utopische droom en met jou velen anderen.iedereen liegt bouterse alleen spreekt de waarheid, en zijn waarheid is nog steeds op de vlucht dood geschoten .
  8. Pinto
    Prem@, You're damn right! Maar hoe kijk jij in alle oprechtheid naar klinkende namen uit die groepering, die keihard hun bijdrage hebben gehad in een z.g. "Bevrijdingsraad" en een binnenlandse oorlog hebben ontketend met alle gevolgen van dien? Het talio beginsel is hier al meer dan toegepast. Die soldaten zijn ook bepaald niet zoetsappig aan hun einde gekomen.
  9. Neus
    @De Waarheid Het is goed dat in elk geval elk jaar één maal De Waarheid luid en duidelijk gezegd wordt. Na al die dagelijkse berm leugens.
  10. 0000012
    @ Neus doet weer zielig. Elk jaar zelfde selectieve emoties.Daarmee bereiken we ook niks.Zo te zien ben je een trouwe bezoeker van de Berm.........Ai boi :-)
  11. Pinto
    Prema, ik ben het al roerend in die grote vieze brij met je eens. 15 prominente landskinderen omgebracht! Waarom sluiten jullie je klootenogen voor die honderden moorden, dientengevolge? Of weten jullie opeens geen verbanden meer te leggen? Stelletje v.kens!
  12. Ferdinand Hossenbux
    Leuk al die meningen over wat er is gebeurd toen ja toen in 1982, elk jaar herdenken snap ik ook, uiteraard voor diegenen die iemand verloren, maar goed ik vraag me af hoe het in 2082 zal zijn, nog steeds herdenken misschien bestaat deze aardbol er niet meer, maar waar het om gaat nogmaals dat kunnen we vergeten, jammer heel jammer Ferdinand Hossenbux