Vergelding

7

Iwan BraveDoor Iwan Brave – Ik hou van het woord wraken. Vooral ook vanwege zijn specifieke Surinaamse betekenis. Als je boos bent op iemand, dan zeg je: “Ik wraak op hem?” Heeft verder niets met wraakneming te maken. Juridisch is wraken de wettelijke mogelijkheid van een partij te verzoeken dat een bepaalde rechter de zaak niet beoordeelt, wegens feiten en omstandigheden die kunnen leiden tot rechterlijke partijdigheid.

Wel; dan is binnen de kleine Surinaamse ons-kent-ons-samenleving al snel grond voor wraken van een rechter. En Suriname telt slechts 15 actieve rechters. Terwijl voor een acceptabele rechtsgang minstens 52 rechters nodig zijn, aldus lokale deskundigen. Dus je kunt je voorstellen dat vanwege dit schrijnend tekort een wrakingverzoek in Suriname weinig kans van slagen heeft. Maar desondanks is het een geliefd vertragingsmiddel. Vooral topstrafpleiter Irvin Kanhai – de Surinaamse Moszkowicz – maakt graag gebruik ervan. Want het betekent – in de toch al danig verstopte Surinaamse rechtsgang – al gauw weer een paar maanden vertragingswinst. Het was dan ook voorspelbaar dat Kanhai ook bij zijn verdediging van Desi Bouterse in het Decembermoordenproces zou grijpen naar het wrakingmiddel.

Niet zelden komt Kanhai met gegronde redenen, die in Nederland zouden leiden tot een succesvol wrakingverzoek. Maar niet in Suriname vanwege de dunne rechterlijke spoeling. Zo dun zelfs dat je de nukkige kortgedingrechter gewoon weer tegenkomt bij de bodemprocedure. Of dat de rechter-commissaris ook later als rechter je eindvonnis velt. Met een beetje geluk – of pech – ook nog in het hoger beroep. En regelmatig moet de hofpresident oordelen over zijn eigen gewraakte bevoegdheid ten aanzien van een bodemprocedure terwijl hij je al als kortgedingrechter in het ongelijk heeft gesteld! Hij moet wel deze drie petten tegelijk dragen vanwege het schrééuwende tekort aan collega’s.

Nee. Een rechter in Suriname moet het daarom heel bont hebben gemaakt wil een wrakingverzoek succesvol zijn. Zoals eerder dit jaar een beoogd krijgsraadlid voor het Decembermoordenproces al bij voorbaat het veld moest ruimen. Hij bleek niet alleen voormalig wapenbroeder van couppleger Desi Bouterse. Er dook zelfs een compromitterende foto op. Daarop zit dat krijgsraadlid als jonge militair gehurkt met een geweer naast de zwaargewonde tegencouppleger Hawker, die later standrechtelijk – én liggend – zou worden geëxecuteerd. Zo bont moet je het dus hebben gemaakt als Surinaamse rechter. Maar je hoeft niet te komen met argumenten als: die rechter is een ‘neef’ van de tegenpartij, of een ‘oom’, een ‘tante’ of ‘partijaanhanger’. Zelfs niet als hij de bijna-tweelingbroer is van de strafpleiter. Dan zeggen ze gewoon: “Da san?” (Maar dan juridisch ingekleed.)

Je lacht erom. Begrijpelijk. Dat moest ik ook toen Radovan Karadzic – de ‘beul van Bosnië’ – van de week klaagde dat hij geen kans maakt op een eerlijk proces bij het Joegeslavië-tribunaal. Hij mag blij zijn dat hij niet aan Surinaamse toestanden is overgeleverd, was mijn gedachte. Karadzic had ook een wrakingverzoek ingediend tegen de Nederlandse rechter, Alphons Orie. Omdat Nederlandse blauwhelmen destijds machteloos toekeken bij massaslachting van ongewapende moslimmannen door Servische milities. Dus Karadzic vreesde een partijdige Nederlandse rechter. Orie is van de zaak gehaald onder het mom van: ‘betere verdeling van de werkdruk’ van strafkamers binnen het Joegeslavië-tribunaal. Karadzic krijgt nu een Jamaicaan als voorzitter. Met dit Caribische alternatief komt hij toch nog dichtbij Surinaamse sferen. Maar dit terzijde.

Toch vindt Karadzic nog steeds dat hij geen kans maakt op een eerlijk proces. Omdat de belangrijkste functies bij het tribunaal – redeneert hij – worden bekleed door personen uit NAVO-landen. Dus wil meneertje natuurgenezer worden “vrijgelaten”! Hoewel ik geen voorstander ben van oog om oog, dacht ik bij mezelf: ‘Die ex-beulen en ex-dictators dúrven hoor; wat waren de kansen van de tientallen tot duizenden slachtoffers die zij rücksichtslos hebben laten afslachten?!

Het voerde mij terug naar wat Bouterse ooit heeft gezegd over zijn felle tegenstander advocaat Spong, verwijzend naar diens seksuele geaardheid: “Spong is genetisch defect.” Spongs rake repliek was: “Liever genetisch defect dan ethisch defect.” Dat is exact wat in mij opkwam, luisterend naar Karadzic’ argumentatie: éthisch defect. Zoals de meeste dictators en beulen. En niet zelden komen ze er ook nog juridisch mee weg. Alleen Saddam Hussein is het niet gelukt. Wel zo effectief dat Arabisch recht: niet te lang haarkloven, maar afhakken die kop, of opknopen die strot! Maar ja, ik hou me toch liever aan Gods prerogatief: “Míj is de wraak en de vergelding.”

Iwan Brave

Dit is de bewerking van een radiocolumn voor Faya FM (Salto Amsterdam)

- Advertentie -

7 REACTIES

  1. Een waarheid als een koe, maar ben jij met jou narcotisch vraagstuk wel die persoon, die dat verschil zou moeten uitmaken? Waarom zien we de splinter in andermans- en de balk in onze eigen ogen niet?

  2. baardmans kanhai neemt een loopje met de rechtsgang in Suriname. Sec en alleen maar om tijd te rekken . t Lijkt alsof hij geen andere trucjes/mogelijkheden/troeven meer heeft en de bodem van z,n trucendoos al zichtbaar is. Of wraken moet de enige mogelijkheid zijn die hij voor handen heeft.
    Blijf vooral doorgaan met wraken , kanhai en zie wat t jou en je clienten oplevert.

  3. Beste Sranangmangs,

    De heer Brave doet verslag van een situatie waar het uitoefenen van recht in Suriname bijna zo niet onmogelijk is. Ik vind dat de heer Brave tegenstrijdigheden haarscherp neerpend, maar ik merk dat hij ten aanzien van zijn scherpe analyse geen rationele gevolg trekt. In de context of situatie die hij zo nauwkeurig beschrijft zou ook de verdachten van het 12 december incident moeten meegenomen. En dan zou de conclusie moeten zijn dat deze verdachten geen recht kunnen krijgen in de omstandigheden waarin het rechtsysteem van Suriname zich bevindt. En zou dus gezien dit feit een waarheidscommissie voor het incident de meest toepasselijke rechtsysteem kunnen of moeten zijn. Ik baseer mij op het verslag van de heer Brave.

    Sranangmangs,
    Tang Boeng

  4. Als “ethisch defect” een discussie-onderwerp zou worden zou slechts het einde van de mensheid het einde daarvan zijn.

  5. Eigenwaarden,

    En welke rationele gevolgen zou hij dan moeten trekken? De goede man roept God aan om als rechter op te treden. Een laffer standpunt aangaande deze kwestie heb ik nog niet gezien.

    Nu zijn mensen met een chemisch defect zoals Brave niet behept met een erg stevige ruggengraat dus wat dat betreft is hij ook in zijn schrijfsels vrij consequent.

    Het recht is mijn inziens bedoeld om datgene wat verkeerd gegaan is in de samenleving gebeurd recht te zetten.

    Het recht moet als filter optreden tussen de gevoelens van slachtoffers, publieke opinie en vermeende daders. Vergelding is de wraak van de overheid en wraak is de vergelding van het individu.

  6. “Maar niet in Suriname vanwege de dunne rechterlijke spoeling. Zo dun zelfs dat je de nukkige kortgedingrechter gewoon weer tegenkomt bij de bodemprocedure”. Quote IB

    Ik vind deze conclusie dat wrakingsverzoek in Su niet zou werken wel erg ondoordacht. Ik proef daar een sentiment van hij heeft geen recht om een rechter te wraken, want de spoeling is zo dun. Voor alle duidelijkheid bied de wet Kanhai de gelegenheid om te wraken en indien ik client was van Kanhai zou ik hem een hele slechte verdediger vinden als hij dit niet zou aangrijpen m.a.w. dient hij het belang van zijn client in de voor hem best gekozen manier. Ten tweede mag een advocaat best het rechtssysteem op de proef stellen, dat is goed voor de integriteit van de rechtspraak en de jurisprudentie. Ten derde is dat weer voer voor wetgevende macht en rechtswetenschappen om het euvel te verhelpen van de zere plek in de rechterlijke macht waar Kanhai nu zijn vinger op legt.

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Please enter your comment!
Please enter your name here

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.