Home Columns Diepe excuses

Diepe excuses

12

Door Iwan Brave – Harry van Bommel van de SP vindt dat premier Balkenende namens Nederland formeel excuses aan Suriname moet aanbieden, voor het slavernijverleden. Toen ik dat las, werd ik overmand door een diepe zucht. Het slavernijverleden als politiek-gewin-issue. En van Bommel meent kennelijk goed te kunnen scoren bij vooral het mannelijk Surinaams electoraat. “Ik heb me al geëtaleerd als rokkenjager en nu nog effe de slavernijexcuses tegenaan gooien”, moet vast zijn overweging zijn.

Ook wil Van Bommel – die de komende week naar Suriname afreist – de 100-procentcontrole op Schiphol ‘menswaardiger’ maken. “Momenteel wordt iedereen letterlijk tot in zijn kont gecontroleerd”, stelt hij. Je hoort het; bij politiek gewin ontbreekt elke nuance. Maar Van Bommel ziet natuurlijk de kans schoon voor zijn SP, aangezien de aftakelende PvdA ook niet meer vanzelfsprekend op de stem mag rekenen van het Surinaams-Nederlandse electoraat, als nalatenschap van Jopie den Uyl.

Over erfenis gesproken. Het slavernijverleden is een delicate issue, heb ik onlangs nog ondervonden. Ik was uiteten en borrelen met een aantal ‘gelijkgestemde’ broeders en zusters. Een zuster beweerde dat haar gelijke rechten nog steeds worden vertrapt ‘als gevolg van de slavernij’. Toen ik dit als onzinnig wegwimpelde, kreeg ik me toch de storm van voren. Er zijn broeders en zusters die beweren nog steeds striemende pijnen te voelen van de zweepslagen die al twee eeuwen geleden zijn uitgedeeld. Nou, ik voel ze niet. Het is hetzelfde als een Amerikaan zou beweren dat de kanonnen van de Amerikaanse burgeroorlog nog nadreunen. Get a real life!

Begrijp me niet verkeerd. 1 juli Keti Koti vind ik een zeer belangrijke dag: Feestelijk bezinnen dat onze hedendaagse vrijheid niet vanzelfsprekend is. Wat dat betreft kan het verleden maar niet vaak genoeg worden opgerakeld. Niet om te jeremiëren en het slachtoffergevoel op te blazen. Maar om lering uit te trekken – liefst vandaag nog: weten waar je vandaan komt, zodat je weet waarheen en hoe te koersen. Wat dat betreft doet het Nationaal instituut Nederlands slavernijverleden en erfenis (NiNsee) prachtig werk met al haar lezingen. Je hoeft er maar heen te gaan en historisch besef ligt voor het oprapen. Hoe vaak gaan we eigenlijk?… Zie je wel, en dan toch klagen over de slavernijpijnen.

Ik ben evenmin voorstander van ‘herstelbetalingen’. Aan wie? En hoe gaan we het verdelen? Het verdampen van 3,2 miljard ontwikkelingshulp als ‘bruidschat’ in het verleden heeft bewezen in elk geval niet op politiek niveau. Trouwens, als we op herstelbetalingen gaan rekenen dan kunnen we nog eeuwig wachten. Je moet gewoon toe-eigenen wat je toekomt. En dat hoeft niet altijd in geld uitgedrukt te worden. Mijn hele leven heb ik de Gouden Eeuw gezien als een verdienste en rijkdom van blanke Nederlanders. Sinds ik in 2006 terug ben in Amsterdam, heb ik een omslag gemaakt. Dat gebeurde na een bezoek aan mijn favoriete museum, Het Rijksmuseum. Bij het zien van eeuwenoude schilderijen met rijkdommen gebaseerd op de winsten van de West-Indische Compagnie.

Heel wat herenhuizen in de Amsterdamse Grachtengordel zijn er dankzij liters gevloeide zweet, tranen en bloed van onze voorouders op de plantages in De West. Ook al was het slavernij of dwangarbeid: het is ook óns erfgoed. En dat is wat ik vooral mijn kinderen wil bijbrengen. Dat is wat ook in de Nederlandse geschiedenisboeken moet worden benadrukt dan wel herschreven. De Gouden Eeuw, nalatenschap ons aller voorouders: Nederlanders, Indonesiërs, Surinamers en Antillianen. De vraag is dan: hoe bekomen wij alsnog ons deel? Waar ik wel voorstander van ben is geld te pompen in educatie en bewustwording. Bijvoorbeeld via instituten zoals het NiNsee en vereniging NAKS in Paramaribo, die door onze eigen en vakkundige mensen worden gerund. NAKS is het schoolvoorbeeld van niet kermen maar doen. Ongedwongen worden jongens en meisjes allerlei culturele en historische behendigheden en wetenswaardigheden bijgebracht. Dus ik zou zeggen: Nederland, pomp geld rechtstreeks in het Surinaams en Antilliaans onderwijs. Zie dat los van ‘ontwikkelingshulp’. Als al onze kinderen als erfenis gedegen leren lezen, schrijven en hun geschiedenis kennen, dan volgt totaal herstel vanzelf.

Ja; herstelverdeling in plaats van herstelbetaling. Als rokken-Harry van Bommel, dit voor elkaar krijgt, dan heeft hij voor eeuwig mijn stem. En anders kunnen ze wat mij betreft die Nederlandse excuses bij zijn terugkomst – nu ze toch zo graven tijdens de 100-procentcontrole – diep in zijn kont steken. Om het maar in zijn eigen krasse, politieke bewoordingen te stellen.

Iwan Brave
Dit is een bewerking van een radiocolumn voor Faya FM (Salto Amsterdam)

12 REACTIES

  1. Neus
    Brafo Brave. ;) Ik kan mij hier geheel in vinden. Als er in het verleden leed is veroorzaakt door ongelijke ruilverhoudingen dan heeft dit vooral als gevolg dat lokale welvaart en welzijnsontwikkelingen zijn achter gebleven. De beste oplossing is dan om dat te compenseren. En de politieke weg heeft in SME bewezen dat zij niet de aangewezen weg is. Te veel zakkenvullerij en incompetentie gekoppeld aan gebrek aan visie en daadkracht. Stimuleren van onderwijs legt de vraag van welke ontwikkeling en de richting en mate bij de bevolking die haar eigen verantwoordelijkheid dan kan en moet nemen.
  2. Ano True
    Slavernijexcuses? Iwan hoe zit het met de blanken namen of namen van de slaveneigenaars, dat de Creolen dragen en trots op zijn. Creolen klagen niet op die neppe namen. Een ander ras zou alang een ander familie naam gekozen hebben. Klagen over de slavenij en blanken namen dragen. Hoe zit het in elkaar Iwan. Niet vergeten dat Creolen Javanen en Hindustanen pesten en voelen zich sterk. Is dat geen discriminatie.
  3. Gino de Robles
    Meneer Brave, Harry van Bommel heeft zich reeds veelvuldig ingezet voor zaken als excuses voor het slavernijverleden, de 100%-controles, het AOW-gat en verlaging van de vliegtarieven. Dit zowel buiten als binnen de kamer. Het zijn dus niet alleen maar loze kreten om politiek gewin zoals u stelt. Bovendien is de SP een partij die opkomt voor zowel de minderbedeelden als voor minderheden. Uw opmerkingen aan het adres van de heer Van Bommel zijn dan ook volledig uit het niets gegrepen! Ik hoop van Harte dat de SP (of welke andere linkse partij dan ook) kan rekenen op heel veel stemmen. Al is het alleen maar om de electorale winst voor ToN en de PVV in te dammen.
  4. prapie
    Deze Iwan Brave heeft een goed stel hersens in zijn kale kop zitten!!! Ik zou niet weten wat voor zinnigs ik hieraan nog moet toevoegen!!!! Ik verkeer vaak in de hoop hem een keer van repliek te dienen, maar kom tot nu van een koude kermis thuis!!!!
  5. Eigenwaarden
    Beste Sranangmangs, Ik vind dat de heer Brave heel goed aangeeft hoe omgegaan moet worden met het begrip herselbetalingen in relatie tot de vermeende excuses van de heer van Bommel. Waar ik het eningszins niet met hem eens ben, is het onderdeel van zijn artikel waar hij de intergenerationele aspect van de slavernij periode quasie makkelijk van de hand wijft. Het is al bij neurologen, antropologen en psychologen bekend dat door socialisatie gedragingen van generatie tot generaties worden overgedragen (leergedrag). De slavernij is in historisch opzicht niet labg geleden afgelopen, maar 145 jaar as 1juli. En heeft meer dan 300 jaar geduurd. Als het vergeleken wordt met het begin en ook met het einde van de tweede wereldoorlog scheelt dat, aan het begin: 68 en aan het einde 63jaar. Het is toch meer dan logisch dat er nog bij de nazaten van de slaven in de genen en de hun dagelijkse omgang (gedrag) nog veel van deze tragische episode nog traceerbaar en levend is. Voor de rest vind ik het artikel van de heer Brave stimulerend en realistisch. Sranangmang, Tang Boeng
  6. Neus
    @Eigenwaarden. ik wil de slavernij niet bagitaliseren maar met jouw argumenten moeten we ook herstel betalingen gaan eisen voor alle andere bevolkingsgroepen. Ja zelfs voor de boeroes want die zijn ook vreselijk behandeld. Ik denk ook niet dat Iwan geen oog heeft voor de mensen die er nog trauma's mee hebben. Iwan valt m.i. veel meer over het collectief uitbaten van de geschiedenis door enkelen die vooral uit lijken te zijn op opportunistisch politiek gewin.
  7. Maikel Mongo
    Slavernij is nog lang niet afgeschaft. Onderleiding van Politie commisaris Aart Smit is Amsterdam-zuidoost verandert tot een concentratie kamp van negers waarin iedereen verdacht is. Surinaamse burger worden dagelijks grof mishandeld, wederrechtelijk beroofd en vernederd door voornamelijk blanke politieagenten o.l.v. Aart Smit. De slavernij is nog lang niet afgeschaft. Facisme is de nieuwe bedreiging voor Surinamers in Amsterdam Zuidoost
  8. toet
    Iwan, Waarom,in dhr v.Bommels priveleven bemoeien,nu lijk je wel de Telegraaf na te doen,volgens mij ben je stiekem PVV en TON aan het promoten.De SP is de enige partij die oor de etniche minderheden opkomt ,deze partij heeft vaak genoeg geprobeerd het slavernij ter sprake te brengen.Dus houdt op met modder gooien naar de SP.
  9. Hirudinea
    @Maikel Mongo Terecht dat de politie zo handeld want onder de Suri's en andere afrikanen in ZO vind je de meeste criminelen. En als het je niet bevalt verhuis dan uit je concentratiekamp. Nee dat doe je niet want je vind het ook lekker wonen daar. DUs houd op met je geklaag. Of wil je onderdrukt worden door zwarte agenten? Kan nog. Verhuis dan snel naar Zimbabwe of een van de vele afrikaanse landen.
  10. Sranangmang
    Meneer Brave, U bent van het type oom Tom neger. U praat als de gemiddelde telegraaf lezer. U bent trots op Nederland en U zegt wat de blanke graag wil horen. Mensen als U lijden aan het post koloniaal syndroom. Nederland heeft miljarden winst gemaakt met de slavernij en wij Surinamers hebben zeker recht op compensatie. Ik vind dat U uit Uw nek lult.
  11. Anansi
    'Niets moet', vind ik. Dus als Nederland geen zin heeft in excuses, nou dan niet. Ik zal er niet om wakker liggen. Wat ik wel frappant vind, is dat er in dit verband altijd wordt gewezen naar een Nederlands politiek leider die deze excuses zou moeten volbrengen. Maar zou (in het hoogst onwaarschijnlijke geval dat Surinamers hun excuus krijgen) die eer niet gelegen moeten zijn aan Beatrix? Het was immers haar overovergrootpa (Willem de zoveelste) die de macht had om slavernij in te stellen (dan wel te tolereren), en 'm weer af te schaffen. Overigens, er zijn zoveel Surinamers die nog altijd deze Willem aanhalen als 'hun bevrijder van slavernij', dat je zou kunnen redeneren dat Opa Oranje namens Nederland allang zijn excuses heeft volbracht.