Home Columns Haarscherpe weergave

Haarscherpe weergave

11

Door Iwan Brave – In 1996 vertrok ik naar Suriname met als voornaamste bagage een identiteitscrisis van jewelste. Ik voelde me geen Nederlander meer. Ach, natuurlijk had ik mijn leven lang ook opmerkingen naar mijn hoofd geslingerd gekregen zoals ‘roetmop’, ‘sambo’ en ‘rot naar je eiland’. Dus ik was niet naïef als het om racisme ging. Maar ik bleef optimistisch gestemd omdat ik rooskleurig geloofde in een toekomst dat we op een dag allemaal Nederlanders zouden zijn. Bovendien had ik ook een rotsvast geloof in het sprookje dat Nederland het ultieme tolerante en progressieve land was. Maar begin jaren negentig werd het ‘minderhedendebat’ aangezwengeld en de Nederlandse samenleving voor het gemak opgedeeld in ‘autochtonen’ en ‘allochtonen’. Het heeft daarna nog een paar jaartjes geduurd maar al gauw kwamen de eerste barsten in dit rotsvaste geloof.

Als journalist noch als burger kon ik intellectueel en mentaal iets met deze tweedeling. Het was alsof met succes een term was gevonden, door de meerderheid, om de rest maatschappelijk uit te sluiten dan wel te marginaliseren. “Ja, maar je bepaalt toch zelf wat je bent”, reageerde menig Nederlandse vriend of vriendin verbaasd als ik me hierover beklaagde. Dat was makkelijk gezegd. Ik mocht mezelf dan wel Nederlander noemen en voelen, maar het schiet natuurlijk niet op als je dagelijks in de kranten en op de televisie voor het gemak als ‘allochtoon’ werd bestempeld. Nee: gestigmatiseerd. Het was allochtonen dit, allochtonen dat. Allochtone jongeren leren langzamer, allochtone jongeren vaker gewapend, allochtonen volop in drugs en ga zo maar door. En als enige zwarte medewerker van het Parool, de krant van ‘multicultureel’ Amsterdam, was het roeien tegen één dikke modderstroom in. Totdat ik helemaal stuk en – inderdaad – ‘gefrustreerd’ was. Ik dacht als oor en oog voor deze krant, waarvoor ik al zeven jaar succesvol schreef, te kunnen bijdragen aan het minderhedendebat. Maar ineens sneuvelden al mijn artikelen.

Mijn lijfblad was niet geïnteresseerd in de nuances of beide kanten van het verhaal maar in rechtse sensatie. Met als enig doel: verhoogde oplage. Het Parool, voormalig verzetskrant, heeft de minderheden in de jaren negentig gewoon kapot geschreven, als een hijgerige bloedhond. Regelmatig, als ik op de redactie kwam, gaf ik kritiek op de inhoud van de krant ten aan zien hiervan. Totdat op een dag tegen mij werd gezegd: “Als je je hier niet meer thuis voelt dan kan je maar beter elders heen gaan.” Het onvermijdelijke “your time is over” als donderslag bij helder hemel. Wel mensen, ik dacht bij mezelf: hé, als een ‘links’ en ‘maatschappelijke geëngageerd’ bolwerk als het Parool dat tegen mij zegt, wat heb ik dan nog in Nederland te zoeken? Herkent u dat: “Als je je niet meer thuis voelt dan kan je maar beter ergens anders je heil zoeken.” Vast wel. De verwoording van het onderhuidse uitsluitingsmechanisme van de meerderheid.

Ik was zodanig gefrustreerd geraakt dat ik tijdens journaals en praatprogramma’s ging turven hoeveel van de woordvoerders een witte man, witte vrouw of allochtoon was. Na enkele weken had ik tegenover zo’n veertig autochtone mannen, een handvol autochtone vrouwen en geen enkele allochtoon. Zo spierwit was de Nederlandse televisie. En dat gold ook voor de gedrukte media. Terwijl ik om me heen – zeker in de Randstad – een bonte multiculturele samenleving zag, was de weergave daarvan uitgebleekt in de media. We werden gewoon weggefilterd. Omdat we zogenaamd niet tot de ‘doelgroep’ behoorden. Dan heb ik het ook over reclamespotjes.

In 2006 keerde ik na tien en een half jaar terug. Er is bar weinig veranderd. Overigens niet meer tot mijn ontzetting en frustratie. Maar ik kijk vrijwel niet naar de Nederlandse televisie als het gaat om nationale producties. Want het is één Big White Men Show. Uiteraard met uitzonderingen daargelaten. Mijn stelling over de Nederlandse televisie van tien jaar geleden was: ‘sluit een marsmannetje op in een geblindeerde kamer en laat hem aan de hand van televisiebeelden vertellen hoe de Nederlandse samenleving is samengesteld. Zijn conclusie zou zijn: spierwit met hier en daar een allochtoon voornamelijk als maatschappelijk heikel punt’. Deze stelling staat wat mij betreft nog kaarsrecht overeind. Er is een nieuw seizoen van start gegaan voor tv-serie de Keyzer & De Boer Advocaten. Met een nieuwe gastrol – let wel ‘gastrol’ – voor officier van justitie Selma van Turkse afkomst. Want zegt de producent met trots over zijn verder hagelwitte serie: “Zij moet de tijdgeest haarscherp weergeven.” Haarscherper kon hij het niet zeggen. We worden nog altijd flink weggefilterd.

Iwan Brave
(Dit is de bewerking van een radiocolumn op Faya FM/Salto)

11 REACTIES

  1. prapie
    Heer Brave ik ben het met een ding niet eens en dat is , dat het in mijn ogen na die 10 en een half jaar een groter sociaal isolement is geschapen voor de niet witte nederlanders!! De intellegentsia zwijgt ook in alle talen!! Ze hebben hun masker van tolerantie afgeworpen en tonen nu hun ware aard!!
  2. john
    Beste Iwan, Jouw stuk is zeer verhelderend geschreven. De vraag rijst natuurlijk hoe wij of onze nazaten met dit probleem moeten omgaan. Enkele voorbeelden ter toelichting. Miss Universe van enkele jaren geleden, was een Turkse die in Enschede (Nederland)woont. Dat ze een slimme meid is valt af te leiden uit haar doen en laten. Ze wilde graag meedoen aan de miss verkiezingen, maar ze wist bij voorbaat dat ze geen schijn van kans had om in Nederland te winnen, dus gebruikte zij haar dubbele nationaliteit om in Turkije mee te doen aan de verkiezingen. Ze werd, zoals reeds vermeld, via een omweg toch nog miss Universe. Kijk, zoiets zou in Suriname nooit gebeuren. Talentvolle en ook mooie mensen vallen op en worden ook gestimuleerd om verder te gaan. Mijn ervaring met Nederland is dat allochtone talenten worden verspild. Ja, beauty is in the hand of the beholder, maar zijn Surinamers slim genoeg om zo'n sterk staaltje als deze miss uit te halen. Ik denk het niet. Ik ben vorig jaar naar Amerika geweest. Wat mij opviel is natuurlijk dat Amerika verschrikkelijk discrimineert maar, in tegenstelling tot Nederland, krijgen talentvolle mensen een reele kans. Als ik mijn leven opnieuw mag leven ga ik de volgende keer naar Amerika en niet meer naar Nederland. Ik denk dat ik daar succesvoller zou zijn. Dit is ook de boodschap die ik aan alle Surinamers wil doorgeven: in Amerika heb je meer kans op succes als je hard je best doet. Toch zit mij nog iets even dwars. Ligt het aan de Nederlanders of ligt het aan ons? Waarom die vraag? Wel, een Turk vroeg mij een keer of wij echt slaven zijn geweest van de Nederlanders. Ik antwoorde bevestigend. Ik zag dat de man een probleem had en ik vroeg hem wat hem dwars zat. "Wat zijn jullie toch vergevingsgezinde mensen". "Hoezo", was mijn wedervraag. "Wel" zei hij, " Wij Turken waren 300 jaar lang de baas in Griekenland en omringende landen. In tegenstelling tot de Surinamers hebben zij ons dat nog steeds niet vergeven.
  3. alex
    de mens wil geconfronteerd worden met de realiteit.en dit is goed ook.de hollanders heb ik gekend in suriname als te zijn stille wrekers.en met dit soort van mensen moet men juist alert zijn.de blanken hebben een nog grotere probleem.en dit moet gezien worden als een minderwaardigheidsgevoel.dit is realiteit en geen vermoedens.
  4. langaf
    Beste Iwan Brave, ik lees altijd met genoegen je stukken. Top. Maar.... het is geen "kaatsrecht" maar kaarsrecht. (kaarsrecht=bijvoeglijk naamwoord afbreken: kaars·recht verbuigen/vervoegen: kaarsrechte)
  5. du
    eigelijk zou ik jou willen vragen meneer brave hoe dat komt dat een deel van de hollanders zich anders is gaan gerdragen tegen die niet witte medelanders als je deze vraag beantwoord dan kan je ook begrijpen dat een deel van een samenleving zich kan gaan storen aan het gedracht van de anderen en ik zeg een deel want gelukkig maar geld dat niet voor alle nederlanders laten we daar eerlijk over zijn ik woon al bijna dertig jaren hier ik heb veel zien veranderen niet ten goede en ik begrijp sommige frustatie wel laten de schuld niet alleen aan de nederlanders geven maar een hoop buitenlanders maken ook een potje van laat dat wel duidelijk zijn.
  6. vince101
    Beste Iwan, Dit is een prachtstuk,ik zou uw achternaam willen veranderen in BRAVOOO. I'm from Surinam but live in Ireland now,and often spend my holidays in holland,and have the same feelings you expressed. I always read your columns,but for this one Ii have to give you my respect,thanks regards Vince
  7. Hank911
    ....Een zeer een zeer boeiend geschreven stuk met veel pepre watra.Het doet aan mijzelf denken toen ik 43 jaar geleden naar Nederland kwam.Het was plotseling allemaal anders.Toen was het aan de ene kant zwart en aan de andere kant wit. En nu is het allemaal grijs gezien door mijn bril.Mensen veranderen, maar je omgeving verandert ook..... Hank911
  8. vanniel
    Beste Iwan zelfs ben ik ook Nederlander van Su komaf ben nog nooit naar Ned. geweest alleen al om t feit dat ik alochtoon of roetmop genoemd zal worden,ik ben op een eiland lekker tussen de swa's alhoewel je voor hun ook een ras echte Suri. bent ik heb een leuk baantje bij de overheid en ga elk jaar met de kids of naar Disney world of gaan we met de cruise ship laat de makamba's met rust en probeer gewoon je leven ergens anders te leiden swa kom naar de eilanden...dushii swa
  9. datra
    john dat is waar de turken hebben 300 jaren .. en ook wij uit indonesia en sme. wat zijn wij vredlievend maar nog steeds is apartheid een hollands woord. de turken kunnen niet in europa omdat zij genoide hebben gepleegd. de turken zijn vaak zo dom , dat ze de hollanders die ook misdaden hebben begaan in indo en sme niet kunnen vertellen. de belgen ,de engelsen ,de fransen ect.... de eeg is een misdaad org. waarom wil de turk erbij horen. omdat deze turken en omdat de meeste sme mensen die in holland wonen niet de waarheid weten ,praten zij met hollanders. en het grootste euvel is ? ze hebben werk en inkomen ,dus ze slijmen met mensen waar ze geld te denken ontvangen... en toch komen deze mensen niet vooruit in holland.... al zal je ook 300 jaren wonen in holland je komt niet vooruit. de inkomsten van de sem in minder dan die van ook anderen die in holland wonen.. daarom pas ik mij niet aan in holland. wat heb je aan de nederlandse taal wat heb je aan die hollandse media? totaal niets.. ik hoop dat als wilders met zijn leugens komt ,dat hollandse produkten ook geboycott wordt. laten wij chinese en indiase produkten kopen.. wij boycotten een deel van de us produkten door in slavernij in irak ... en us heeft een reccessie.... ook holland komt aan de beurt.... aprtheid is een hollands woord.... dus komt er een boycot...
  10. Sranangmang
    Hoe je het ook draait of keert, de Nederlanders blijven een racistisch volk. Liever hebben ze helemaal geen buitenlanders in hun land. Ik herken veel in dit stuk van meneer Brave. Als sranangmang heb ik een jaar geleden besloten dit klote land te verlaten. Racisme zal in Nederland met dombo Wilders en dombo Verdonk alleen maar toenemen. Gelukkig zit ik nu lekker op een mooi eiland genaamd Curacao.