Iedereen, ook de vakbondsleiders dus, wist dat de waaier aan toelagen zou verdwijnen. Iedereen ging er toen mee akkoord. De lonen werden immers hoger over de hele linie. Als dat moest betekenen dat de toelagen zouden verdwijnen, nou dan maar. Nu blijkt een kat in de zak te zijn gekocht. Groepen ambtenaren, politie, verpleegkundigen, klagen steen en been. De lonen zijn niet wat er van verwacht werd. Dus maar weer terug naar die goeie ouwe zijstraat.

Want dat is de rol van de toelagen, een verkapte vorm van loonsverhoging. Die kunnen traditioneel periodiek worden verhoogd. “Vanwege de gestegen kosten”, heet het dan formeel. Kleding-, risico-, nacht- of prestatietoelage, je kunt het zo gek niet bedenken of het bestaat. Of eerder: het bestond. Fiso maakte er een eind aan, althans zo werd gedacht. Nu blijken de lonen verhoogd, maar worden de toelagen toch weer van stal gehaald. En straks weer om loonsverhoging roepen, want “inflatie.”

Het ‘traject’ moet nog wel besproken worden met de achterban. Dat gebeurt tijdens een algemene ledenvergadering van de vakbond. Ramdjiawan acht de kans groot dat de actie wordt beëindigd. Bouterse verwacht dat na de vergadering “de rust terugkeert.” De bond zal verder onderhandelen met het overlegorgaan van de overheid. De politieagenten eisen herinvoering van toelagen op het loon. De regering ziet dat als een verkapte loonsverhoging.

Vicepresident Robert Ameerali zei in het parlement dat gierende inflatie in de lucht hangt. Bij de invoering van het Fiso-waarderingssysteem zijn de toelagen opgenomen in het loon. Om hun eis kracht bij te zetten, legden de politieagenten een groot deel van de dienstverlening lam. Het effect was vooral te merken op straat. Tijdens de spitsuren ontstonden lange files die tergend traag oplosten. De regering heeft intussen leger en veiligheidsdiensten ingezet.

“Wij hebben geen internationale index nodig, omdat we zelf weten dat het op dit stuk niet goed gaat”, zegt Melvin Bouva (Mega Comnbinatie/NDP) tegenover de Ware Tijd. De financiële controle bij de overheid is soep met balletjes. Bepaalde ministeries hebben zelfs geen interne controle. Ook de Rekenkamer en het parlement zijn niet genoeg voorzien om hun controletaken uit te voeren. De oppositie is al helemaal niet tevreden.

Recente schandalen op bijvoorbeeld het ministerie van Openbare Werken spreken boekdelen. Wat de zaak erger maakt, is dat er nauwelijks gevolgen zijn. Als gevallen eenmaal aan het licht komen, blijft onderzoek zo goed als uit. Diefstal van goederen op de haven en administratief geknoei bij de douane zijn goede voorbeelden. “Al deze zaken zijn indicaties dat we het niet zo nauw nemen met regels en zaken niet tot de bodem uitzoeken”, zegt Asiskoemar Gajadien (Nieuw Front/VHP).

Ingrijpen en uitroeien, zou je zeggen. Maar zo eenvoudig lijkt het niet te zijn. “Je vecht niet tegen een persoon, je vecht tegen een systeem. En vaak zitten er mensen bij van wie je het niet verwacht. Bijna iedereen zit erin”, zegt Ameerali tegenover de Ware Tijd. Sluitend bewijs is ook moeilijk te achterhalen. Toch zou ergens begonnen moeten worden. Per show kan worden nagegaan hoeveel er eigenlijk binnen zou moeten komen. Anders blijft de overheid maar derven.

En dat het gebeurt, is volgens Gajadin zo klaar als een klontje. Ambtenaren deinzen er niet voor terug te chanteren. Shows worden verstoord als het nodig is. In geval van mindere kaartjesverkoop wordt de restitutie van teveel betaalde belasting vertraagd. De bedoeling is organisatoren in het gareel te krijgen. Er mag dan minder belasting worden afgedragen als een lager bedrag wordt opgegeven. Het verschil tussen wat eigenlijk betaald wordt en het opgegeven bedrag is voor de ambtenaar.

Het komt zelden of nooit voor dat een Surinaamse minister zoveel zelfkennis aan de dag legt. Het gebrek aan zulke zelfkennis gaat dwars door alle politieke ideologieën, partijen én regeringen heen. Jaar in jaar uit schieten realisatiecijfers onder de begroting. “De realisatiecijfers van 2005 tot en met 2011 geven duidelijk aan dat niet alles wordt gerealiseerd. Daarom hebben we besloten er dit jaar rekening mee te houden”, zegt Kromosoeto tegenover de Times of Suriname.

De zelfkennis betreft het besef dat er niet voldoende capaciteit en kwaliteit in huis is. Ministers falen grandioos als het op dit besef aankomt. Het is ook wat het werk van opeenvolgende ministers van Financiën een stukje makkelijker maakt. Voormalig minister van Financiën Humphrey Hildenberg was ook vaker laconiek als hem gevraagd werd hoe begrotingstekorten gedekt zouden worden. Die tekorten bleken elk jaar weer overtrokken, simpel omdat er meer begroot was dan kon worden opgemaakt.

Het opleidingsniveau van de doorsnee ambtenaar is lang niet altijd bekend. “Om een beter personeelsbeleid te voeren is het noodzakelijk inzicht te krijgen in de personele bezetting van elk ministerie én van de specialiteiten van elke ambtenaar”, zegt Moestadja. Biza wordt als eerste ministerie onder de loep genomen. Over het aantal ambtenaren lopen de meningen al jaren sterk uiteen. Sommigen spreken van veertigduizend.

Anderen houden het op vijfendertig duizend. Moestadja wijt de grote verschillen aan fouten bij informele tellingen. Het kan dan voorkomen dat ambtenaren dubbel worden geteld, omdat ze bijvoorbeeld in commissies zitten. De werkgroep moet voor eens en voor altijd afrekenen met de verwarring. Het wordt de eerste grote telling sinds de explosieve groei van het bestand in de jaren zeventig en tachtig. De overheid is Suriname’s grootste werkgever.

“Als bevorderingen in het verleden op basis van vriendschapsverhoudingen en nepotisme plaatsvonden, gaat dat niet meer op”, zei Misiedjan bij de jaarafsluiting van het korps. Het kan dan ook langer duren eer voorgestelde bevorderingen ook echt plaatsvinden. “Mensen worden bevorderd omdat ze dat verdienen. Niet omdat u Misiedjan heet en de persoon die dat kan ook, moet u bevorderd worden.”

PARAMARIBO, 20 dec – De regering toont zich niet geneigd het bestuur in de districten te decentraliseren. Dit stelt parlementariër Carl Breeveld (Doe). Het al ruim een decennia lopende decentralisatieproces loopt mank. Belangrijke bijdragen van de regering blijven uit. Toch heet het project al in zijn zoveelste fase te verkeren.

Hoe dat mogelijk is, is een raadsel. “Het gaat ons verstand te boven. Er is geld geleend bij de Inter-Amerikaanse Ontwikkelingsbank, dat geld gaat voor een belangrijk deel naar een consultant. Nu zegt de consultant zelf dat de organen zwak zijn en een proactief beleid ontbreekt”, zegt Breeveld. Er wordt maar door gedraafd, terwijl de boel vastloopt. De regering laat het afweten als het aankomt op het aanstellen van vertegenwoordigers.

Die moeten in de districtsraden deelnemen aan besluitvorming over problemen op lokaal niveau. Dat is waar het ook om begonnen is. “Maar nu wordt de decentralisatie onvoldoende beleefd. Als we er zelf geen geloof in hebben, waarom wordt het dan genoemd in de begroting (van het ministerie van Regionale Ontwikkeling, red.)?”, aldus Breeveld. Toch verkeren bepaalde districten al in fase drie of vier van het decentralisatieproces.

Ook begeleiden zij de gendarmerie bij het verdrijven van illegale goudzoekers. De Fransen mochten trainen op de OP savanne, in Brokopondo. Daar zijn aanvalswapens uitgetest, waaronder antitankraketten, precisiegranaatwerpers en langeafstandsraketten. Het is het tweede achtereenvolgende jaar. Volgens de krant is zijn de trainingsfaciliteiten in Suriname ideaal. Bij de oosterburen is de bureaucratie een sta in de weg.

Ook de grote lappen open terrein komen goed uit. Voor vertrek is er een demonstratie gehouden voor vertegenwoordigers van het ministerie van Defensie en het Surinaamse leger. Het Vreemdelingenlegioen is een eliteonderdeel van het Franse leger. Manschappen zijn minimaal zeventien en maximaal veertig jaar. Legionairs komen uit alle winstreken. Wie tekent voor deelname is minimaal vijf jaar verbonden.

Het kan er dan ook niet in dat de coalitie het Ontwikkelingsplan, OP, goedkeurt. Haast klakkeloos. “Een verantwoordelijke coalitie besluit dit niet als ze de financiële gevolgen niet heeft doorgenomen. Je kan beleid pas toetsen als je weet wat de doelen zijn en wat de middelen ”, zegt Castelen. Niemand weet goed wat de financiële gevolgen zijn van het meerjarige plan. Toch is het goedgekeurd. Het is nu zeer de vraag of het overheidsapparaat het varkentje kan wassen.

Klaarblijkelijk niet. “Het is slecht gesteld met de realisatiekracht van de overheid. Het verschil tussen wat gewenst is en wat echt wordt uitgevoerd, is onaanvaardbaar.”, zei Bouterse in het parlement. Er worden steevast fikse begrotingen opgesteld en goedgekeurd. Om achteraf maar een fractie uit te voeren van wat voorgenomen was. Bouterse ziet het niet ongestraft doorgaan. “We moeten als land afrekenen met onrealistische begrotingssituaties, willen we serieus genomen worden in de wereld.”