PARAMARIBO, 25 jan – In het Zuidwesten van Suriname zijn nieuwe dier- en plantensoorten ontdekt, waaronder een meerval en mestkevers. Het betreft dieren en planten die of nooit eerder zijn geregistreerd of niet eerder op Surinaamse bodem zijn waargenomen. De ontdekkingen in de afgelopen twee jaren door een team van Conservation International, CI, en de Surinaamse universiteit zijn nu vastgelegd in een boekwerk.

Het is de afsluiting van een project waarbij het gebied rond het Inheemse dorp Kwamalasemutu is verkend. “We hebben de lokale bewoners betrokken bij het onderzoek”, zegt CI-functionaris Armand Moredjo. De kennis en ervaring van de Inheemsen is meegenomen bij zowel het onderzoek als de verwerking van de gegevens. De meerwaarde van het onderzoek moet vooral gezocht worden op de langere termijn. Suriname moet zuinig zijn op dit gebied.

Op wat pogingen na, is er niet echt sprake van milieuschade door goudwinning. Dat moet zo blijven, vindt Moredjo. Ook de flora en fauna zijn in haast perfecte staat, dankzij de leefstijl van de Inheemsen. De vraag is hoe lang dat zal worden volgehouden. Het is nu de kunst hen ervan te overtuigen dat het zo moet blijven, ondanks de verleidingen van het snelle geld. De mensen moeten daarom getraind worden in alternatieve economische activiteiten.

Het tempo waarin het bos verdwijnt, is nu nog te verwaarlozen in vergelijking met andere landen. Volgens minister Simon Martosatiman kan het systeem helpen zorgen dat het zo blijft. Het systeem, kappen van uitsluitend geselecteerde bomen op elke lap bosgrond is precies wat nodig is. Waar eenmaal gekapt is, mag vijf en twintig jaar lang geen boom meer worden geveld. Het bos krijgt zo de ruimte te herstellen. Martosatiman is dan ook blij dat de waardering nu vastere vorm krijgt.

Deze “bijbel voor een ieder die belangstelling heeft voor duurzaam bosbeheer”. Aan het tweetalige (Nederlands en Engels) boek werkten vijf en twintig Surinaamse en buitenlandse auteurs mee. De sponsors zijn de Nederlandse ambassade in Paramaribo, De afdeling voor de Guyana’s van het Wereld Natuurfonds en het Celos, het Centrum voor Landbouwkundig Onderzoek in Suriname. Het systeem is aan het eind van de jaren zeventig ontwikkeld.

Dat moet helemaal uit de voeten als de zeedijk eenmaal af is. Maar een massale vissterfte dreigt roet in het eten te gooien. Duizenden voornamelijk jonge vissen zijn de afgelopen dagen aangespoeld op het strand. De oorzaak is nog een raadsel. “Het is hoogstwaarschijnlijk een natuurlijk fenomeen”, zegt overheidsdeskundige Anita Chotkan tegenover de Ware Tijd. Het klimaat, stromingen of micro-organismen kunnen een rol hebben gespeeld.

Met zekerheid valt niets te zeggen, ook al omdat de autoriteiten geen pathologisch onderzoek hebben uitgevoerd. Plaatselijk is wel een strook pikzwart water waargenomen tot wel honderd meter de zee in. Wat dat was en of het wat te maken had met de sterfte, is eveneens gissen. Het is ook niet bekend of het om een regelmatig fenomeen gaat. Het plaatselijk bestuur wil zo snel mogelijk duidelijkheid. Coronie kan de shift van agrarische traditie naar variatie goed gebruiken.

PARAMARIBO, 21 dec – De Hankrinbank is de nieuwste partner in het fonds van milieuorganisatie Suriname Conservation Foundation (SCF). De samenwerkingsovereenkomst, het Green Partnership Programme, moet het ideaal van een groene economie dichterbij brengen. Behoud van Suriname’s rijke biodiversiteit moet zo gegarandeerd worden.

Met elke partner in het fonds wordt de kans vergroot op betere randvoorwaarden. “Dat is ook de bedoeling”, zegt SCF-functionaris Nardi Johans. Het zogenaamde groene partnerschap verzekert dat de economische activiteiten zo groen mogelijk verlopen. De deelnemers mogen alleen met bedrijven en personen in zee gaan die milieuvriendelijk opereren. De Hakrinbank is de twaalfde partner in het Green Partnership Programme.

De oudere deelnemers zijn onder meer SLM, Iam Gold, Staatsolie, bauxietbedrijf Suralco, Telesur, DSB Bank en verzekeraar Assuria. SCF gaat er vanuit dat biodiversiteit van levensbelang is voor de Surinaamse economie. Samenwerking van bedrijven, groene organisaties en de overheid moet het milieubehoud verzekeren. Het SCF vergaart internationaal fondsen voor milieuprojecten.

Zo klaagt ruim tien procent over gevoelloze armen, vingers en tenen. Hoofdpijn en depressiegerelateerde klachten zijn er ook. Volgens D. J. Roesel, specialist Global Health aan de Universiteit van Washington, waren e rook in de dorpen Puleowime and Kawemhakan klachten. Daar had ruim een derde van alle onderzochte personen klachten over hoofdpijn en buien van verdriet of depressie. Die doen zich minstens eens per week voor. In het leefgebied van deze Inheemsen wordt veel aan goudwinning met kwik gedaan.

Als de tekenen niet bedriegen komt er geld vrij voor behoud van natuurgebieden. “Het lijkt erop dat dit het jaar is waarin het REDD+ mechanisme eindelijk bewaarheid wordt”, zegt Goedschalk tegenover de Ware Tijd. Het mechanisme moet vermindering bevorderen van broeikasgasuitstoot door ontbossing en bosdegradatie in ontwikkelingslanden. Durban moet het sluitstuk worden van jarenlange touwtrekkerij over invoering van het mechanisme.

Vooral de industrielanden zijn er voorstander van dat landen worden beloond die hun bossen herstellen. Suriname viel dus steeds buiten de boot. Voorstanders van REDD+ denken dat ontbossing en klimaatverandering tegelijk kunnen worden aangepakt. Nu lijkt het mechanisme er eindelijk aan te komen. “Als het gebeurt, kunnen we uitkijken naar een behoorlijke beloning voor het duurzame bosbeheer dat we reeds jaren voeren”, aldus Goedschalk.

In het Surinaamse oerwoud staat de klok al duizenden jaren stil. De indianen en marrons die hier leven, wonen vaak nog in traditionele dorpen en voeden zich met de opbrengst van kleinschalige (zwerf)landbouw, jacht en visvangst.Maar de goudzoekers gebruiken agressieve, nietsontziende methoden en vervuilen zowel het bos als de rivieren met kwik. Uit onderzoek blijkt dat veel bewoners inmiddels onaanvaardbaar hoge concentraties kwik in hun lichaam hebben, vooral als gevolg van het eten van verontreinigde vis. Als er niet heel snel en radicaal wordt ingegrepen, is hier geen toekomst meer voor de indianen en marrons. Want een schone rivier is de basis van hun bestaan.

Heslenfeld reisde drie maanden door het oerwoud om het leven in het binnenland in beeld te brengen – in het licht van de enorme bedreigingen die loeren. Het werd geen somber verhaal; eerder een ode aan de bewoners van het Surinaamse binnenland, hun unieke levenswijze en de fabelachtig mooie plekken waar zij leven.

Heslenfeld: “Suriname is één van de mooiste landen die ik ken, zowel qua natuur als qua mensen. Het toerisme staat nog in de kinderschoenen. Reizen is hier nog een echt avontuur en dat maakte dit project juist zo bijzonder. Ik heb gejaagd met de indianen, aap gegeten met de marrons, ik sliep wekenlang in een hangmat. Het is een manier van leven waarvan velen in onze wereld niet eens meer weten dat ‘ie nog bestaat.”

‘Au’ heeft een bijzonder omslag, want er staat geen tekst op. “Daar hebben we bewust voor gekozen. Het boek gaat nu juist over de puurheid van het bestaan. Die coverfoto vertelt dat verhaal helemaal – daar konden woorden niks meer aan toevoegen.”De foto’s van Heslenfeld worden afgewisseld met een persoonlijk dagboek, waarin de fotograaf verhaalt over zijn reizen en de talloze bijzondere ontmoetingen onderweg.

Tegelijk met de publicatie van het boek op 2 november exposeert Heslenfeld zijn Suriname-foto’s de hele maand november in Pakhuis De Zwijger aan de Piet Heinkade in Amsterdam.

Pas dan kan met recht een inventarisatie worden gepleegd. Suriname moet namelijk aangeven wat de waarde is van het eigen natuurlijke milieu. “Dat is nog niet egbeurd. Nu si de aandacht gericht op rehabilitatie van de mangrovevegetatie”, zegt Kromosoeto tegenover de Ware Tijd. Pas dan kan de rekening worden opgemaakt voor de internationale gemeenschap.

Suriname wil graag in aanmerking komen voor zogenaamde carbon credits. Dat is een financiële compensatie voor het ‘helpen behouden van de zuurstofvoorraad in de wereld’. Tot in de jaren tachtig was de opstand langs de kustlijn redelijk tot ongeschonden. Een groot deel van de mangrovevegetatie is intussen afgeschoren voor civiel werk. Pas enkele jaren terug, begon de overheid te morren.

Overheid en private ondernemingen spaarden kosten noch moeite om de beurs in elkaar te zetten. De bedoeling: het natuurlijke milieu en de mens sparen. “Bodemdegradatie en gevaren voor de volksgezondheid behoren tot de bedreigingen”, zegt Diko. Het is dan ook meer dan tijd dat er actie komt. Het kwikgebruik moet volledig worden uitgebannen. Het mag dan de snelste weg lijken, het is die niet.

De beurs moet het aanschouwelijk maken ook. “We gaan de mensen bewijzen dat het kan, milieuvriendelijk goud winnen”, zegt Gerold Dompig van de commissie Ordening Goudsector. Hij zich ervan bewust dat een lange weg te gaan is. De import van kwik is al jaren verboden. Frappant genoeg is het gebruik niet illegaal. Dus wordt het spul op grote schaal gesmokkeld. Volgens Dompig zijn er andere methoden die ook nog meer rendement opleveren.

Het erf bleek deels te zijn weggespoeld tot bijna aan de achterzijde van het slachthuis van de moskee. “Het gaat om een stuik land van ongeveer vijf en twintig meter lang en tien meter breed”, zegt moskeefunctionaris Aziz Kalidien tegenover de Ware Tijd. Een dag eerder zag het er al niet goed uit. Toen bleek de grond al doorweekt en hier en daar te zakken. De vrees voor erger bleek al de volgende dag gegrond.

Hoewel erg, is de situatie te herstellen. Erger is, dat waarschuwingen van deskundigen nu steeds meer bewijs vangen. “Dit is ook een teken van de stijgende zeespiegel, die in de toekomst voor enorme problemen kan zorgen in bepaalde laaggelegen gebieden langs de Nickerierivier”, zegt Roy Sedoc van de districtsraad van Nickerie. Hij verwacht meer preventief handelen van de overheid.