Bedrijven als SLM, Staatsolie en Telesur zijn vaker aan de orde geweest. De oprispingen waren vele, ongeacht de kleur van de bestuurders van het moment. Wat nu oppositie is en roept om ‘openheid’, verdedigde ooit de privacy van het management. En wat nu aan het roer staat, schreeuwde ooit moord en brand. Het heet ook nu weer dat het publiek recht heeft op de informatie. Maar volgens minister jim Hok van Natuurlijke Hulpbronnen gaat het niet zo makkelijk.

De bedrijven hebben alle een vaste administratieve structuur. De directies zijn verantwoording verschuldigd aan de bestuursraden, niet aan een toevallige regering dus. Diens bemoeienis is beperkt tot het benoemen van bestuursleden. De discussie over de salarissen komt regelmatig terug. Dit vooral als aanpassing van de diensttarieven weer eens aan de orde is. Parlementariërs staan erop dat de informatie nu wel komt. De regering wil binnenkort alle publieke bedrijven doorlichten.

KPMG moet binnen hooguit anderhalve maand afronden. De aandachtspunten zijn onder meer financiën, ICT, organisatie, human resources, risk & compliance en het realiseren van bedrijfsprocessen. KPMG moet dan aangeven hoe de efficiëntie op te voeren en “deze bedrijven sterker en succesvoller te maken.” Tot de eerste groep behoren ook de nutsbedrijven Telesur, Energie Bedrijven Suriname en de Surinaamsche Waterleiding Maatschappij. Het vijfde bedrijf is bananenproducent SBBS.

Drinkwater, energie en telecommunicatie gelden als basisgoederen. De nutsbedrijven worden niet voor niets direct meegenomen. “De uitdaging is om serviceverlening en productkwaliteit in verhouding te houden met de vraag van de burgers”. De regering wil in één keer weten waar eventueel aanpassingen nodig zijn. Bij energie en drinkwater lopen de consumptietarieven al decennia achter. Negatieve bedrijfssaldi zorgen net zo lang voor gebrekkige voorziening.

PARAMARIBO, 4 feb – Suriname overweegt serieus volledige aansluiting bij het Bolivariaans Alternatief voor de Amerika’s, Alba. Volgens minister Winston Lackin van Buitenlandse Zaken zijn er al voorbereidende gesprekken gevoerd. Een afgezant van de Venezolaanse president, Hugo Chávez, was pas nog in Paramaribo voor overleg. Het fonds van Chávez rolt de rode loper uit.

President Desiré Bouterse is speciale gast tijdens een topconferentie van Alba-landen in Caracas. Hij mag als waarnemer aanzitten. “We hebben nog niet besloten om lid te worden, maar we weten wel welke voordelen het andere landen heeft opgeleverd”, zegt Lackin tegenover de Ware Tijd. Alba streeft naar economische integratie via onder meer ruilhandel en wederzijdse economische hulp. Antigua & Barbuda, Bolivia, Cuba, Dominica, Ecuador, Nicaragua, Saint Vincent & the Grenadines doen al mee.

Suriname beperkt zich vooralsnog tot deelname aan het agrarisch deel van Alba. Alba Alimentos biedt financieringsmogelijkheden voor landbouw en veeteelt. Bouterse en Chávez zullen ook eerdere overeenkomsten bespreken. Die moeten versneld worden uitgevoerd. Het betreft onder meer het aanleggen van een padieplantage van dertigduizend hectare in Suriname. Het eindproduct, rijst, moet op de Venezolaanse markt worden afgezet. Ook zal Venezuela helpen bij de bouw van betaalbare woningen.

Het bedrijf zit midden in een belangrijke ontwikkelingsfase. In de pijplijn zit onder meer een investering van ruim een miljard dollar. Het betreft de uitbreiding van de raffinaderij. Ook het dekken van de lokale brandstofbehoefte moet georganiseerd worden. Het is nog even de papierwinkel doorkomen en Waaldijk mag tot eind 2012 aanblijven . “Binnen tien dagen krijgen we het definitieve besluit te horen”, zegt bestuursvoorzitter Narpat Bissumbhar tegenover de Ware Tijd.

Deze ongeveer vijftien werknemers mochten niet terug aan het werk na de staking. De groep werd op ‘non-actief’ gesteld. Er zijn met enkelen gesprekken gevoerd, “verhoren en kruisverhoren”, volgens de directie. De staking zou een afleidingsmanoeuvre zijn geweest. Het was de bedoeling het geknoei bedekt te houden voor de nieuwe bedrijfsleiding. “Er zijn harde bewijzen tegen zeker twee van de mensen die op non-actief gesteld zijn”, zegt waarnemend directeur Kenneth Vaseur.

Kennelijk heeft een deel van de stakers eieren voor zijn geld gekozen en een doekje open gedaan. Er loopt nu een intern onderzoek. Vaseur kan niet zeggen hoe lang dat zal duren. De groep gestrafte personen blijft voorlopig buiten het bedrijf. Onder hen bevindt zich ook vakbondsvoorzitter Steve Geerlings. Hij mag frappant genoeg wel binnen als vakbondsman. Volgens Vaseur moet het noodlijdende bedrijf dringend saneren. Dat heeft ook te maken met eventuele projectfinanciering.

PARAMARIBO, 31 jan – Merknamen van Surinaamse rijst worden misbruikt in Nederland. Dit meldt de Vereniging van Rijst Exporteurs, VRE. De goede naam die Surinaamse rijst geniet in Nederland, wordt misbruikt. Rijst uit de Verenigde Staten van Amerika, Guyana en Uruguay worden opnieuw verpakt en verkocht.

Dat blijft niet zonder gevolgen. “Doordat het vaak om rijst van minder goede kwaliteit gaat, is de reputatie van ons product nu beschadigd”, zegt VRE- bestuurslid Wierin Bissessar. De consument in Nederland vertrouwt het product niet meer. Elke aankoop wordt makkelijk een kat in de zak. Het is nu nog bekijken wat te doen.

De hoogste functionaris voor de rijstsector, Badrissein Sital, overweegt het aanvragen van patenten.

De druk van betalen voor een versnelde afhandeling van aanvragen is niet meer. “Er is minder bureaucratie en de inspanningen worden langzamerhand zichtbaarder. Er komen geluiden uit het veld dat de corruptie teruggedrongen wordt”, zegt Welzijn tegenover de Ware Tijd. Sinds 2011 is voor bijna honderd bedrijfsactiviteiten en beroepen niet langer een vergunning nodig. Ook mogen districtscommissarissen geen bedrijfsvergunningen meer verstrekken.

Bij de nog ongeveer vijftig gebonden bedrijfssoorten lijkt het een stuk soepeler te gaan. De meeste documenten zijn nu binnen enkele dagen klaar. Vroeger kon dit jaren duren. Die reputatie bezorgt Suriname tot vandaag een minder respectabele plek als investeringsland. De meeste vergunningen zijn voor winkels: ruim twaalfhonderd. Productiebedrijven lopen ver achter met nog geen honderd en vijftig. Welzijn vindt de verhoudingen bepaald ongezond.

PARAMARIBO, 23 jan – De teloorgang van de authentiek Surinaamse kleinhandel is geen zuiver sociaaleconomisch proces geweest. Er is eerder sprake van een bewuste aansturing, vindt socioloog Martin Schalkwijk. Een opmerkelijke vaststelling in een tijd van krioelende Chinese supers. Dat er haast om het ene woonhuis zo’n zaak staat, is te danken (of te wijten) aan de politiek. Maar waarom?

In de jaren tachtig en een goed deel van de negentiger jaren, hadden geboren Surinamers nog de meeste winkels en zaken in handen. Dit ging ook op voor branches als die voor bouwmaterialen en kleding. “Van wie waren al die winkels die door hen (de Chinezen, red.) zijn opgekocht, van de Hindostanen, toch?”, zegt Schalkwijk tegenover de Ware Tijd. Kennelijk stond die situatie bepaalde leiders niet aan. Dus werd de Chinese ‘golf’ bedacht.

En is de handel voor een groot deel uit handen gegeven. “We zien dus een verschuiving. De Chinese groep heeft nu meer economische macht”, aldus Schalkwijk. Tijdens de eerste regering van toenmalig president Ronald Venetiaan, zei parlementariër Jiwan Sital eens dat de drie coalitieleiders elk een eigen etnische groep te bedienen hadden. “Ajodhia (vicepresident, red.) is er voor de Hindostaan, Somohardjo (minister toen) voor de Javaan en Venetiaan voor de Chinees.”

Het was Sitals manier van het beschrijven van een sociaalpolitiek fenomeen. Zo hij gelijk had, is het de vraag of de belangen van elke groep dan werkelijk even goed zijn gediend. Want volgens Schalkwijk heeft tenminste één groep flink in het stof moeten bijten. Toch valt niet één soort politieke groep of partij verantwoordelijk te houden. Ook onder de huidige regering van NDP-signatuur is er niet echt een rem op de migratiestroom. Schalkwijk ziet daar een andere rode draad: China te vriend houden om economisch gewin.

Het tempo waarin het bos verdwijnt, is nu nog te verwaarlozen in vergelijking met andere landen. Volgens minister Simon Martosatiman kan het systeem helpen zorgen dat het zo blijft. Het systeem, kappen van uitsluitend geselecteerde bomen op elke lap bosgrond is precies wat nodig is. Waar eenmaal gekapt is, mag vijf en twintig jaar lang geen boom meer worden geveld. Het bos krijgt zo de ruimte te herstellen. Martosatiman is dan ook blij dat de waardering nu vastere vorm krijgt.

Deze “bijbel voor een ieder die belangstelling heeft voor duurzaam bosbeheer”. Aan het tweetalige (Nederlands en Engels) boek werkten vijf en twintig Surinaamse en buitenlandse auteurs mee. De sponsors zijn de Nederlandse ambassade in Paramaribo, De afdeling voor de Guyana’s van het Wereld Natuurfonds en het Celos, het Centrum voor Landbouwkundig Onderzoek in Suriname. Het systeem is aan het eind van de jaren zeventig ontwikkeld.

Dat moet helemaal uit de voeten als de zeedijk eenmaal af is. Maar een massale vissterfte dreigt roet in het eten te gooien. Duizenden voornamelijk jonge vissen zijn de afgelopen dagen aangespoeld op het strand. De oorzaak is nog een raadsel. “Het is hoogstwaarschijnlijk een natuurlijk fenomeen”, zegt overheidsdeskundige Anita Chotkan tegenover de Ware Tijd. Het klimaat, stromingen of micro-organismen kunnen een rol hebben gespeeld.

Met zekerheid valt niets te zeggen, ook al omdat de autoriteiten geen pathologisch onderzoek hebben uitgevoerd. Plaatselijk is wel een strook pikzwart water waargenomen tot wel honderd meter de zee in. Wat dat was en of het wat te maken had met de sterfte, is eveneens gissen. Het is ook niet bekend of het om een regelmatig fenomeen gaat. Het plaatselijk bestuur wil zo snel mogelijk duidelijkheid. Coronie kan de shift van agrarische traditie naar variatie goed gebruiken.