Kleine dingen

Door Iwan Brave – Alles heeft een romantische kant en een weerbarstige. Zo ook mijn teruggang naar Suriname. Laat ik met het romantische beginnen. Ik heb niet dat onrustige gevoel dat ik de wijde wereld wil intrekken. Suriname ís als ergens op de wereld zijn. Het is tropisch, zwoel, avontuurlijk en zowel Zuid-Amerikaans als Caribisch. En de smeltkroes aan rassen, talen en eigenzinnige culturen verdient waarlijk de bijnaam: ‘De kleine Verenigde Naties’. Wat dat betreft hoef ik dus nergens heen. Dat is wel zo prettig.

Ik had een keer tegen mijn therapeute in Amsterdam gezegd dat mijn pieken-en-dalen-karakter tenminste aantoonde dat ik in leven was. Immers een flatliner betekent dat de patiënt dood is. “Jouw geest kent alleen maar de hel en hemel”, wierp ze tegen. “Ook daarom ben je aan de drugs gegaan. We gaan er relaxte golfbewegingen van maken.” En zo let ik erop dat ik lekker met beide benen op de grond blijf in Suriname. Achteraf gezien heb ik mijn remigratie de eerste tien jaren te veel als een trip beleefd. In mijn dagboek staat veelzeggend ergens in 1996 opgetekend: ‘Zon in plaats van XTC!’. Nu ik weer terug ben, ervaar ik Suriname niet meer als een trip, maar als mijn dagelijkse realiteit.

De romantische formulering voor mijn terugkomst was: ‘Ik wil mijn gezin (de kinderen) goed afleveren.’ Mijn vrouw heeft ruim een week geleden een baan gevonden. En zie daar de toenemende weerbarstigheid van deze romantiek. Een werkende vader en moeder met drie jonge kinderen, in de leeftijd van twee tot negen jaar. Hoe los je dat op? Onze kinderen hebben nu een heuse nanny! Niet de goedkoopste oplossing. Maar het draagt bij aan de sociaal-economische onafhankelijkheid van mijn vrouw. In mijn vorige bijdrage had ik het nog over ‘kwaliteitstijd’, omdat ik als hardwerkende vader zo weinig thuis ben. Maar dat is dus ineens veranderd. Want ik moet net zo vaak als mijn vrouw de nanny aflossen. Afgelopen zaterdag was het de alleenstaande vader uithangen.

Jonge kinderen zijn een doorlopende show die begint als ze uit bed springen en pas eindigt als ze er eindelijk weer in liggen. Je geduld wordt daarbij behoorlijk op de proef gesteld. ‘Wil ik dit wel?’ spookte regelmatig door mijn hoofd. Want ik houd van mijn vrijheid. ‘Vluchten kan niet meer. Ik zou niet weten hoe…’, galmde het plagerig. Ook zondag kon ik niet gaan pierewaaien omdat mijn vrouw twaalf uur ’s middags moest beginnen. Ik ervoer het getraliede balkon als een gevangenis. Ja, dan komt het aan op zelfbevrijding. Maar dan wel: hoe bevrijd ik me van die onzingedachte dat ik geen kant op kan? Toen kwam een verkregen inzicht boven drijven: het zijn de kleine dingen die het hem doen. Tijdens mijn afkickperiode in het christelijke opvangcentrum in Para moest je allerlei huishoudelijke taken verrichten zoals harken, wieden en de keuken of toiletten grondig schoonmaken. Je kwam daardoor weer in contact met je eigen wezen.

“Als je tijd hebt, kan je me dan helpen met al die kleren op te vouwen”, had mijn vrouw me gevraagd. Louter uit recalcitrantie had ik daaraan geen gehoor gegeven. Door haar baan hadden schoongewassen kleren zich tot de nok gestapeld in een inmiddels ongebruikte kinderledikant. Uit behoefte mezelf te bevrijden van vluchtgedachten en denkend aan de therapeutische werking van huishoudelijk werk, sprong ik op van de schommelstoel. Ik begon alle kleren op te vouwen, maar niet voordat ik ze allemaal gestreken had! Niet gejaagd, maar relaxed met volledige, meditatieve overgave. En het leuke van kinderkleren: één strijk hier, één strijk daar en klaar.

Ik moest voor vijf personen meerdere stapeltjes maken. Het gaf een rijkelijk gezinsgevoel. Ik merkte ook dat mijn overlevering zorgde voor algehele rust. De kinderen vonden het zichtbaar fijn dat papa aan het strijken was, terwijl mama kookte. Zelf gingen ze lezen en kleuren. Het was een en al harmonie. We brachten later eerst mijn vrouw naar haar werk, daarna reed ik met de kinderen naar de kerk. “Wat heeft mama je jurkje mooi gestreken”, zei een kerkgangster bij wijze van groet aan Heather-Leezza. Haarfijn aanvoelend voor een vierjarige, keek ze me lachend en samenzweerderig aan.

Iwan Brave