Rijksmuseum toont diorama’s van Gerrit Schouten

Het Rijksmuseum in Amsterdam toont vanaf 22 oktober vijf diorama’s en 19 losse figuren van de Surinaamse kunstenaar Gerrit Schouten (1779-1839). De diorama’s (kijkkasten) tonen scènes uit het 19e eeuwse Paramaribo, een plantage en een slavendans. De diorama’s, waarvan drie in de afgelopen jaren werden verworven, krijgen een vaste plek in de nieuwe opstelling over de Surinaamse geschiedenis in het nieuwe Rijksmuseum na de heropening.

Gerrit Schouten was in zijn tijd een van de weinige kunstenaars in Suriname. Hij werd geboren in Paramaribo, zijn vader was Nederlander en zijn moeder een vrije kleurlinge. Hij specialiseerde zich als autodidact in het tekenen van planten en dieren. Van hem zijn nu nog zo’n veertig diorama’s bekend. Zijn diorama’s bestaan uit een houten kijkkast met daarin een voorstelling van figuren van beschilderd papier en papier-maché.

De verwerving van nog eens drie diorama’s sluit aan bij de wens van het museum de collectie op het gebied van Suriname uit te breiden. Een uit 1820 toont de Waterkant in Paramaribo dat het knooppunt van de handel was. Te zien zijn verschillende boten en de huizen die een jaar later volledig werden verwoest bij een grote brand. In de andere diorama’s zijn onder meer het Gouvernementsplein te zien met de residentie van gouverneur Sir Pinson Bonham (1812) en een plantage, mogelijk de in 1785 aangelegde koffie- en katoenplantage Zeezigt.

Uit 1830 stamt het diorama, eveneens recent verworven, waarin een ‘du’ wordt opgevoerd: een rollenspel met muziek en dans dat een paar keer per jaar op een plantage werd opgevoerd. Deze diorama’s met `slavendansen’ werden door Schouten gemaakt als souvenir voor repatriërende Europeanen. De losse figuren, afkomstig uit verdwenen diorama’s, zijn Creoolse mannen en vrouwen en Inheemsen. De diorama’s zijn tot en met 7 december 2008 te bezichtien in de Aanwinstenzaal van het museum.